Overleg hervat over N-Ierland

DUBLIN, 4 JUNI. Besprekingen in Belfast om tot een politieke regeling voor Noord-Ierland te komen, zijn gisteren na een pauze van maanden hervat. Maar het succes van het vredesoverleg is volledig afhankelijk van wat er buiten de vergaderzaal gebeurt, verklaarde gisteren Mo Mowlam, de Britse minister voor Noord-Ierland.

Zolang het verboden Ierse Republikeinse Leger (IRA) niet tot een staakt-het-vuren besluit en ook de rivaliserende terreurorganisaties doorgaan met wapengebruik, is een politieke oplossing voor het Noord-Ierse conflict ondenkbaar.

De laatste weken wordt Noord-Ierland weer geteisterd door een golf van geweld. Paramilitairen slaan politieke tegenstanders in elkaar en steken kerken in brand. Afgelopen weekeinde werd een Noord-Ierse politieman door een protestantse meute doodgeschopt. In West-Belfast vond de politie een bestelwagen met 500 pond aan explosieven die afkomstig van de IRA was.

De voormalige premier Albert Reynolds had de regeringen van Groot-Brittannië en Ierland opgeroepen om het vredesoverleg op te schorten tot na de zomer. Juni, juli en augustus staan in Noord-Ierland bekend als het 'marsseizoen' omdat in deze periode duizenden folkloristische optochten worden gehouden, vooral door protestanten. Deze demonstraties leiden van oudsher tot verhitte confrontaties tussen katholieken en protestanten en veroorzaakten vorig jaar een spiraal van geweld.

Maar de nieuwe Labour-regering in Groot-Brittannië wil het vastgelopen vredesoverleg zo snel mogelijk proberen vlot te trekken. Kort nadat hij was aangetreden als premier, gaf Tony Blair de opdracht om het ambtelijk contact te hervatten met Sinn Fein, de politieke vleugel van de IRA. Sinds de IRA februari vorig jaar de wapens weer had opgepakt na anderhalf jaar staakt-het-vuren, was er tussen Sinn Fein en de regeringen van Ierland en Groot-Brittannië geen overleg meer geweest. Inmiddels waren er twee ontmoetingen. Maar Sinn Fein blijft uitgesloten van het vredesoverleg zolang de IRA niet overgaat tot een bestand. Een delegatie onder leiding van Sinn Fein-president Gerry Adams liet zich gisteren demonstratief de deur wijzen. De Ierse minister van Buitenlandse Zaken Dick Spring zei dat “Sinn Fein de sleutel in de eigen broekzak heeft”.