Misleidend 'gat in de markt' van Amerikaanse telefonie

NEW YORK, 4 JUNI. De telefoon wordt er nooit opgenomen. De post wordt er zelden beantwoord. Geregistreerd bij de Kamer van Koophandel is het bedrijf niet. Bekend bij het openbaar ministerie is het bedrijf wel, in vijf Amerikaanse staten.

Ziedaar KTNT Communications, een telefoonmaatschappij uit Texas, onderwerp van ophef en onderzoek. De openbare aanklagers zeggen: wat dit bedrijf doet, is misleiding. De advocaat van KTNT zegt: bewijs het maar. “Dit zijn jongens die een biertje dronken, de telefoonmarkt bekeken en er een gat in vonden.”

De 'misleiding' dan wel het 'gat in de markt' ziet er als volgt uit. Wanneer iemand in de Verenigde Staten met behulp van een centrale belt, wordt hem gevraagd welke telefoonmaatschappij hij wil gebruiken. Zo'n 97% van de bellers maakt een duidelijke keuze en noemt grote bedrijven als Sprint, MCI of AT&T. De overige drie procent maakt die duidelijke keuze niet en zegt dingen als “Doe maar wat” of “Het maakt niet uit”.

Het is deze onverschilligheid die het geld verdient voor KTNT. Want niet tevreden met een naam die in het Amerikaans akelig veel lijkt op AT&T, heeft het bedrijf zich in Texas ook laten registreren onder meer dan vijftig uitingen van apathie en besluiteloosheid. Naast 'Doe maar wat' en 'Het maakt niet uit', zijn dat bijvoorbeeld 'Ik weet het niet', 'Wat dan ook', 'Nee' en 'Alles is ok'.

Vorig jaar vergaarde KTNT zo bijna éen miljoen dollar. Succes genoeg om registratie-aanvragen in te dienen in meer Amerikaanse staten, vond directeur Dennis Dees. Maar in vier daarvan - Maryland, Georgia, Florida en Illinois - rezen bezwaren bij verdedigers van het publiek belang.

Consumenten die geen voorkeur voor een specifiek telefoonbedrijf uitdrukken, meent bijvoorbeeld James Ryan, procureur-generaal van Illinois, vragen daarmee niet om KTNT. KTNT's handelen is in zijn optiek “een duidelijke poging te verwarren of te misleiden”. In Florida zegt openbaar aanklager Jack Shreve dat “bellers nu zelfs de keuze niet meer kunnen maken om geen keuze te maken”. Zijn assistent-aanklager Michael Gross vindt dat “er geen eerzaam motief te bedenken is voor het gebruiken van de namen die KTNT gebruikt”.

Bezwaren als deze leidden in Maryland en Georgia reeds tot het intrekken van het registratieverzoek door KTNT. In Illinois en Florida werd de beslissing om KTNT al dan niet toe te laten op de telefoonmarkt vorige maand uitgesteld tot juni. Zelfs in Texas, waar het bedrijf al sinds juli 1996 opereert, bekijkt de procureur-generaal nu hoe ok 'Alles is ok' eigenlijk is.

Het wordt nog moeilijk om te bewijzen dat KTNT iets doet dat illegaal is. Klanten worden voor en na het eigenlijke telefoongesprek bedankt voor het bellen via 'Het maakt niet uit' of 'Wat dan ook', zodat geen wettelijk verbod op misleiding lijkt te worden overtreden. Bovendien is er tot nu toe maar één klacht over KTNT geregistreerd, en die betrof de zeven dollar die in rekening werden gebracht voor een telefoontje van een minuut.

Volgens de advocaat van KTNT in Florida, Pat Wiggins, hebben de diverse openbaar ministeries niet veel meer dan gevoelsmatige, en dus irrelevante, redenen om zijn cliënt een vergunning te onthouden.

KTNT-directeur Dees geeft toe dat de namen die hij heeft bedacht 'abnormaal' zijn, maar ontkent hun verondersteld misleidend element. “Wij zijn een legaal bedrijf, dat op eerlijke en ethische wijze actief is”, zegt hij. “Ik heb tegen Florida's openbare aanklager gezegd: wie denken jullie nu eigenlijk te beschermen?”