Tweede Maasvlakte vergt beter pleidooi

Zonder tweede Maasvlakte mist Rotterdam de containerslag, was de boodschap van Kees Marges in NRC Handelsblad van 26 mei jl. Bij mij wekte zijn stuk slechts twijfel op. Hij begint met het waarschuwende voorbeeld in de Verenigde Staten, waarin hij de achteruitgang van New Yorks haven vergelijkt met Los Angeles en Long Beach.

Over appels en peren gesproken. Er ligt slechts een continent van 5000 km breedte tussen en de oceanen heten anders.

Verder noemt hij precies díe Aziatische havens die aangeven welke succes krijgen, of hadden.

Zo is Kao Chiung de thuishaven van Evergreen, een der grootste rederijen ter wereld. En waardoor is zij dat geworden? Omdat Taiwan een uiterst produktief land is zonder eigen grondstoffen. Alles moet er heen, blijft er - zonder doorvoer naar derde landen - om van toegevoegde waarde te worden voorzien en verdwijnt daarna weer naar alle uithoeken van de aarde. Marges moet de dingen logisch zien. Het is produktie die behoefte aan havens schept. Niet andersom. Havens zijn dienstverleners en worden groot - of kleiner - door wat hun achterland hen aandraagt.

New York werd een wereldhaven toen Californië nog een land van goud- en gelukzoekers was. Nu is Californië de belangrijkste staat van de VS geworden. En het ligt aan de Pacific, waar aan de andere kant de Asian Tigers een ongekende economische expansie beleven. Dat, en daar kan New York niets aan doen, is de reden van de groei van de havens van Los Angeles en Long Beach.

De verdeling van Europa, zowel in demografisch als economisch opzicht, maakt het lastig om te kunnen spreken van één ideale plaats voor een mega-hub. Anders dan Marges kan ik er ook niet om treuren. Want wat hij met mega-hub bedoelt, is voor mij een uitgestrekt overslagcomplex met vergaande geautomatiseerde handling van containers en weinig arbeidsplaatsen voor leden van zijn Federation.

Wat nog meer telt: een peperdure investering die geen behoefte in het beoogde achterland opwekt om meer te gaan produceren en exporteren. Nogmaals - zie Korea, Taiwan, Japan - het is de in- en uitstroom van produkten die een haven doet groeien; niet andersom. Marges doet er beter aan om te beseffen wanneer en waardoor Rotterdam 's werelds grootste haven werd. Als hij dan nog even kijkt naar het relatieve aandeel van de haven in de werkgelegenheid van Rotterdam en de regio, dan zal hij moeten concluderen, dat dit nog maar een fractie is van wat het 25 jaar geleden was.

En om nog maar even bij zijn eigen bond te blijven: de komst van de container heeft in Rotterdam bij de overslag van stukgoed vele duizenden arbeidsplaatsen voor havenwerkers gekost. Als je even - zoals in zijn slotalinea - demagogisch redeneert, dan kun je de volgende stelling poneren: als je de benodigde gelden voor aanleg van Maasvlakte II goed belegt, dan kun je duurzaam uit de opbrengst van die belegging méér mensen van inkomen voorzien, dan vanuit nieuw ontstane arbeidsplaatsen op die Maasvlakte.

Als Kees Marges werk wil voor de haven, dan moet hij beginnen met nadenken over hoe er meer in het achterland gecreëerd kan worden aan produktie en werkgelegenheid. Dan volgt vanzelf de oude wijsheid: 'l'intendance suivra'.

Ik zou óók graag een tweede Maasvlakte zien komen. Maar dan wel om bovengenoemde redenen.