Kamer wil wet op vervolgen van lagere overheden

DEN HAAG, 3 JUNI. De Tweede Kamer wil dat overheden die de wet overtreden gemakkelijker door de strafrechter kunnen worden vervolgd.

De Kamerfracties van PvdA, VVD, CDA en GroenLinks vinden dat de bestuursrechtelijke en politieke controle op het handelen van lagere overheden vaak tekortschiet. Daarom zou sneller een inhoudelijke toetsing door de strafrechter moeten kunnen plaatshebben. De fracties vinden dat de vrijheid van gemeenten vooral op milieugebied te ver is doorgeschoten. Recente affaires, zoals de illegale stort van baggerspecie in het Friese Pikmeer en de verwerking van vervuilde grond in Nijmegen, hebben volgens de fracties aangetoond dat de huidige wetgeving niet toereikend is om dergelijke overtredingen aan te pakken. Zij vrezen dat de geloofwaardigheid van de overheid wordt aangetast.

Tijdens een overleg over het kabinetsstandpunt met minister Sorgdrager (Justitie) gisteren, zei PvdA'er Rehwinkel dat de strafrechtelijke toetsing nu blijft steken bij de vraag of het openbaar ministerie ontvankelijk is om een handeling van een overheid te vervolgen. Een inhoudelijke toetsing heeft niet plaats als gevolg van de uitspraak van de Hoge Raad dat overheden niet kunnen worden vervolgd voor taken die hun bij wet zijn toegewezen, het zogenoemde Pikmeer-arrest.

Het CDA wil, in tegenstelling tot het kabinet, dat er bij een veroordeling vrijheidsstraffen of boetes kunnen worden opgelegd aan overheden en hun dienaren.

Het Kamerlid De Graaf (D66) was als enige tevreden over het kabinetsstandpunt. Hij vreest dat een volledige strafbaarstelling van overheden tot problemen zal leiden. Als het openbaar ministerie overheden gaat aanpakken zal dat de samenwerking tussen het OM en andere overheidsinstanties niet ten goede komen, aldus De Graaf. Bovendien zou dan de minister van Justitie vrijwel volledig verantwoordelijk worden voor de mate van beleidsvrijheid van gemeenten. Hij ziet meer in versterking van de bestuursrechtelijke controle, waarbij het OM een zelfstandige toegang tot de bestuursrechter moet krijgen. Het openbaar ministerie in Leeuwarden gaat in hoger beroep tegen de uitspraak van de Leeuwarder rechtbank van 29 mei, waarin het OM niet-ontvankelijk werd verklaard in vervolging van de provincie Friesland wegens het storten van vervuild baggerslib. Volgens de rechtbank maakte de storting deel uit van een wettelijke overheidstaak. Het OM vindt deponeren van vervuild slib geen bestuurstaak.