De TROS doet ook aan kankerbestrijding

'Bordje gezond: minder kanker!'

Zo heette de uitzending die de TROS in opdracht (en dus met het geld, want zo gaat dat in omroepland) van de Nederlandse Kankerbestrijding maakte.

Ik houd niet van 'bordje of broodje gezond', ik houd vooral van 'broodje vette kroket', dus voelde ik me aangesproken. De wereld van de kankerbestrijding kan er zo heerlijk overzichtelijk uitzien. Eet nu maar elke dag een paar laffe broodjes rauwkost-met-ei, en uw darmen zullen als vastberaden cipiers elk gezwel de toegang ontzeggen. Dat is de suggestie.

Doodgaan kan altijd nog, en daarom kijk je als potentiële sterveling des te oplettender naar zo'n programma. Zou het écht...? Hoef ik alleen maar elke dag zo'n kleffe deeghap te eten om op mijn drieëntachtigste juichend en ongeschonden dat fantastische verpleeghuis te halen?

Helaas.

Ik heb zó aandachtig naar dat programma gekeken dat ik na afloop als een zielig hoopje twijfel achterbleef. En het begon nog wel zo sterk. “Veel vet eten verhoogt de kans op kanker”, zei een commentaarstem. “Schadelijke stoffen werken in op het slijmvlies van de darmen, poliepen ontstaan en kunnen veranderen in gezwellen.”

Het is geen tekst om een zwaarmoedige bui mee te verdrijven, maar duidelijk is hij wél. Afblijven van dat vieze vet, luidt de boodschap. Het zal een pijnlijke afkickperiode worden, maar je begrijpt dat je er niet onderuit kunt. Je bent het ook eigenlijk wel verplicht tegenover vrouw en kinderen.

Halverwege het programma gebeurt er echter iets wonderbaarlijks. Plotseling zegt prof. Kok 'uit Wageningen' dat uit 'het meest recente onderzoek' is gebleken dat het met dat vet in relatie tot kanker 'wel meevalt'. Vet is vooral voor hartpatiënten niet best.

'Wel meevalt'!

De professor schijnt niet te beseffen dat hij met deze mededeling een bom van onzekerheid de huiskamers inslingert. Hoe zit het nu met die openingszin: 'Veel vet eten verhoogt de kans op kanker'?

Staat de professor 'uit Wageningen' daar eigenlijk wel achter, of is het een zinnetje uit de computer van de chef-voorlichter van de Nederlandse Kankerbestrijding? Wat is trouwens 'veel vet eten'? Eén broodje kroket per dag, of tien? Al piekerend begin je ongemerkt al te snakken naar de walgelijkste versnaperingen uit de muur. (Nierbroodjes, bestaan die nog?)

De uitzending pruttelt verder, maar de ban is gebroken. Je begint je af te vragen of het zaakje niet alleen gefinancierd is door de Nederlandse Kankerbestrijding, maar ook door het Produktschap voor Groenten en Fruit. Zelden is in een tv-programma zó jubelend de lof bezongen van appelen, wortelen, spruitjes en spinazie. Zelfs de tomaat, dat geurloze, smaakloze, klootloze weeskindje uit het Westland, komt er nog goed van af.

Helaas, zegt de commentaarstem, wordt er in Nederland steeds minder groente en fruit gegeten: hooguit 250 gram in plaats van 400 gram per dag. “Als iedereen zich aan dat laatste houdt, kan kanker met 23 procent afnemen, of minstens met zeven procent.”

Vreemd, die cijfers. Het is nogal een verschil: 23 procent of zeven procent. Hoe zouden ze dat nu onderzocht hebben? Weten ze wel zeker dat het niet 24 procent is, of zes procent?

Trouwens, als je erop gaat letten, merk je dat ze in deze uitzending vaak zeggen: “Er zijn aanwijzingen dat...” Nooit: “Het staat vast dat...” (Behalve in die kloeke openingszin dus.) Zo moet je eigenlijk geen rood vlees eten. Wit vlees, dat gaat ermee door. “We weten niet waarom”, zegt een onderzoeker.

Wat te doen als onwetende kijker-eter? Ik heb besloten het veilige midden te houden: elke dag 400 gram groenten en fruit, akkoord (afgezien van de tomaat), maar de kroket en de biefstuk gaan pas de deur uit als de TROS de ondubbelzinnige bewijzen van hun schadelijkheid levert zonder sponsoring door de Nederlandse Kankerbestrijding.