The Longest Day

The Longest Day (VS, 1962), Ned.2, 20.45-23.30u.

Onweerstaanbaar dringt zich tijdens The longest day het medelijden met de Duitsers op. Wat een ongelijke strijd voeren zij daar in Normandië, als John Wayne, Robert Mitchum, Henry Fonda, Richard Burton en Sean Connery eenmaal aan land zijn gezet. Wie kunnen zij daar tegenover stellen? Gert Fröbe en Curd Jürgens. Meer niet.

Rond de verjaardag van D-day, de geallieerde invasie in Normandië op 6 juni 1944, is er altijd wel een omroep die The longest day uitzendt. Gelukkig maar, want dit zijn drie uren drama in de beste traditie van het Hollywoodsysteem: reusachtig, met oog voor het kleinste detail en de all-star cast ondersteund door een kraakhelder scenario.

Natuurlijk, er zitten schaamteloze clichés in - de excentrieke Engelse generaal met zijn bulldog Winston, de Franse résistance die haar hele slagkracht ontleent aan de charmes van een mooie verzetsvrouw en de logge bevelsstructuur waaraan de Duitsers ten gronde gaan ('wij verliezen de oorlog omdat onze roemrijke Führer een slaappil heeft genomen'). Maar die houden de invasie overzichtelijk, van de massa-opnamen op de landingsstranden tot alle kleine scènes die de anonieme schotenwisselingen van dramatiek voorzien.

Op de titelrol staan drie regisseurs, maar die doen er maar half toe. De ware auteur van The longest day is producent Darryl F. Zanuck. Zestien jaar na de oorlog is hij erin geslaagd een nieuwe invasie op de kust van Normandië los te laten, die ten minste even omvangrijk oogt als de historische. Als de Duitse strandwachter gilt dat er vijf-dui-zend schepen aankomen, denk je echt niet: tut tut tut, dat valt toch wel mee.

Zanuck heeft altijd garant gestaan voor films met een hoog testosterongehalte. De sigaar in de mondhoek van Robert Mitchum. John Wayne die zich door een gebroken enkel niet laat stuiten ('Put that boot back on and lace it up - tight'). En de culturele nieuwsgierigheid van de Amerikaanse soldaat die net een paar uit hun bunker gerookte Duitsers heeft neergelegd en zich hardop afvraagt wat bitte, bitte toch mag betekenen. Het is mannenkitsch, die even gemakkelijk een gangsterfilm opsiert als een western.

'I wonder who won', zegt de verdwaalde Amerikaanse airborne bij het vallen van de avond tegen de neergeschoten Britse piloot. Domme vraag. The Dream Team natuurlijk.