Politieke strijd om Duitse herwaardering goud verscherpt

BONN, 2 JUNI. De strijd om de Duitse goudschat heeft zich verscherpt, nu president Hans Tietmeyer van de Bundesbank, regering en parlement opnieuw op de gevaren van de voorgenomen herwaardering heeft gewezen. Intussen dringen verschillende leden van de regeringspartijen er bij de regering op aan van het goudplan af te zien.

De regering wil de goudvoorraad van 3700 ton, die voor slechts 13 miljard mark (14,6 miljard gulden) in de boeken staat, herwaarderen. De marktwaarde bedraagt minstens 55 miljard.

Tietmeyer gaf zondag een ongebruikelijke verklaring uit waarin hij de bezwaren van de Bundesbank tegen de herwaardering van het Duitse goud onderstreepte. Hij ontkende een verschuiving van de startdatum van de Economische en Monetaire Unie (EMU) te hebben bepleit.

Zaterdag meldde het Hamburgse opinieweekblad Der Spiegel uit anonieme bronnen rondom de bankpresident te hebben vernomen, dat Tietmeyer voor uitstel van de EMU is die in 1999 van start moet gaan.

Het belangrijkste bezwaar van Tietmeyer, zo liet hij weten, is dat minister Theo Waigel van financiën nog dit jaar de herwaardering van de goudvoorraad wil laten plaatsvinden. De opbrengst, bestemd voor het schuldenfonds van de voormalige DDR, heeft een gunstige invloed op de criteria voor toetreding van de EMU. De Bundesbank, die Waigel zelf eind vorig jaar op de mogelijkheid van een herwaardering wees, zegt nu elke zweem van creatief boekhouden te willen vermijden.

De onafhankelijke centrale bank in Frankfurt wordt door de Duitse bevolking hoog aangeslagen. Afgelopen weekeinde kregen de bankiers bijval van verschillende politici uit de coalitiepartijen CDU/CSU en FDP. Daarmee wordt het twijfelachtig of de regering, die in verband met het goudplan de wet op de Bundesbank uit 1957 moet aanpassen, hiervoor de benodigde meerderheid in de Bondsdag krijgt. Op vrijdag 13 juni wil Waigel de wetswijziging in stemming brengen.

Jürgen Augustinowitz, afgevaardigde van Kohls CDU, zei het weekeinde zich niet achter een wetswijziging te kunnen scharen, die het vertrouwen in de Bundesbank ondermijnt en de stabiliteit van de mark beschadigt. Hij liet weten niet de enige CDU-er te zijn die zich tegen de wetswijziging keert.

Ook FDP-parlementariër Jürgen Koppelin, begrotingsexpert van de kleinste liberale coalitiepartner, drong er bij Waigel op aan het plan in te trekken om een escalatie van het conflict te voorkomen. “De psychologische schade is te groot”, zei Koppelin, als Waigel zijn plan doorzet tegen de bezwaren van de Bundesbank in.

Otto Graf Lambsdorff, ere-voorzitter van de FDP, riep de regering op naar een “verstandige oplossing” van het conflict te zoeken, omdat het anders moeilijk wordt in de Bondsdag een meerderheid voor het goudplan te vinden.

Ook toonaangevende vertegenwoordigers uit de industriële en financiële wereld hebben de regering opgeroepen met de Bundesbank een compromis te sluiten over het goudplan. Alleen zo kan elke twijfel aan de onafhankelijkheid van de centrale bank en aan de geloofwaardigheid van de begrotingspolitiek uit de weg worden geruimd, zei de voorzitter van de Duitse Vereniging van Banken, Manfred Weber.

Volgens hem kan de opbrengst van de herwaardering gerust in het schuldenfonds van de voormalige DDR worden gestort, maar mag de boekwinst niet worden gebruikt om begrotingstekorten te dekken.

“De fatale indruk is ontstaan dat de regering de opbrengst uitsluitend wil gebruiken om gaten in de begroting te dekken”, liet Hans-Olaf Henkel, de voorzitter van de Duitse werkgeversorganisatie BDI, weten.

Minister Waigel verklaarde vanmorgen achter zijn plan te blijven staan. Hij ziet het conflict met de Bundesbank als een krachtproef. De Bundesbank mag het laatste woord hebben op het gebied van het monetaire beleid, het parlement beslist over de wetgeving, aldus Waigel.

Hij is vol zelfvertrouwen dat hij de vertrouwenskwestie, die de SPD aanhangig heeft gemaakt, deze week zal overleven.