Op 1 juli telt de dag een extra seconde

ROTTERDAM, 2 JUNI. Binnenkort moeten alle klokken een seconde worden stilgezet. In de nacht van 30 juni op 1 juli wordt een extra schrikkelseconde ingevoegd. Die is nodig om de atoomklokken in de pas te laten lopen met de omwenteling van de aarde om haar as. De aanpassing wordt in Nederland uitgevoerd door het NMi, het Nederlands Meetinstituut in Delft.

Onze tijdmeting is gebaseerd op de beweging van de aarde. Allereerst is er de draaiing van de aarde om haar as: in een etmaal passen volgens afspraak 24 uren. Per dag tikken er dus 24x60x60 = 86.400 seconden weg. Daarnaast is er het jaar: in een omloop van de aarde om de zon passen 365 dagen.

Zoals er in een jaar af en toe een schrikkeldag bij moet om de seizoenen op tijd te laten beginnen, behoeft ook de dag aanpassingen. Dat komt omdat de werkelijke omwentelingstijd van de aarde niet precies 86.400 seconden bedraagt, maar een fractie van een seconde meer. De seconde duurt dus iets te kort.

Het gevolg is dat de atoomklokken gaandeweg steeds meer voorlopen op de echte tijd. Bovendien is de omwentelingssnelheid van de aarde niet altijd dezelfde. Als de ijskappen op de polen bijvoorbeeld afsmelten, gaat de aarde een fractie langzamer draaien. Zodra de atoomklokken er 0,7 seconden naast zitten, wordt een extra seconde ingelast.

In Nederland wordt de tijd bijgehouden door de vier atoomklokken op het laboratorium van het NMi. Die meten de tijd tot op veertien cijfers achter de komma nauwkeurig en sturen hun signalen dagelijks naar Parijs, waar ze worden vergeleken met andere internationale klokken. Het gemiddelde bepaalt de wereldtijd van het UTC, Universal Time Coordinated.

Het NMi zal de correctie op 1 juli om twee uur 's nachts doorvoeren. Op dat moment is het volgens UTC op de nulmeridiaan over het Engelse Greenwich middernacht. De NMi-klokken zullen direct voor 2 uur als volgt tellen: 1 h 59 min 59 s, dan de schrikkelseconde 1 h 59 min 60 s, waarna de tijd met 2 h 00 min 0 s haar gewone loop herneemt. Sinds 1972 is twintig keer eerder een schrikkelseconde ingevoegd.