Twijfels van Van Mierlo; Meer druk op ambassadeur in Moskou

DEN HAAG, 30 MEI. De positie van de Nederlandse ambassadeur in Moskou, G.W. baron de Vos van Steenwijk, is verder onder druk komen te staan.

Minister Van Mierlo (Buitenlandse Zaken) heeft zich gisteravond hardop afgevraagd of een ambassadeur van wie bekend is dat hij een standpunt inneemt dat afwijkt van het kabinetsbeleid wel de juiste man op de juiste plaats is.

Van Mierlo gelastte afgelopen weekeinde een intern onderzoek naar het optreden van de Moskouse ambassadeur, nadat via deze krant bekend was geworden dat hij een verklaard tegenstander is van de uitbreiding van de NAVO. De Vos van Steenwijk heeft zijn persoonlijke mening, die haaks staat op het regeringsbeleid, ook naar voren gebracht in contacten met Russen. De leiders van VVD en CDA, Bolkestein en De Hoop Scheffer, betoogden dinsdag dat een diplomaat moet opstappen als hij niet bereid is uitsluitend het regeringsbeleid uit te dragen.

Volgens Van Mierlo staat de vraag of De Vos van Steenwijk op zijn post moet blijven los van de vraag of hij als diplomaat buiten zijn boekje is gegaan. Ongeacht of De Vos van Steenwijk zijn persoonlijke mening actief heeft uitgedragen staat hij nu bekend als de ambassadeur die zich tegen uitbreiding verzet. “Nederland moet zo krachtdadig mogelijk vertegenwoordigd zijn in Moskou”, aldus Van Mierlo, die sprak in de marge van een NAVO-vergadering in Portugal.

De Vos van Steenwijk raakte gisteren opnieuw in opspraak door een bericht in Het Parool, dat onder de kop Obstructie van gezant in Moskou meldde dat de ambassadeur op eigen gezag enige weken een brief van premier Kok aan premier Tsjernomyrdin heeft achtergehouden. Het zou gaan om een brief over de Koenigscollectie. Het achterhouden zou hebben geleid tot irritaties op het departement in Den Haag, maar verdere details ontbraken.

Woordvoerders van Buitenlandse Zaken ontkennen echter ten stelligste dat De Vos van Steenwijk brieven zou hebben achtergehouden.

Het Parool kan hebben geduid op een brief van 6 januari dit jaar die werd verzonden nadat Kok als aankomend EU-voorzitter op 15 en 16 december Moskou had bezocht.

Pagina 2: Diplomaat hield brief even achter

Tijdens dat bezoek had Tsjernomyrdin zich tegenover Kok laten ontvallen dat de Koenigscollectie eigenlijk in Nederland thuis hoort. De Koenigscollectie is een verzameling kunstwerken die in de Tweede Wereldoorlog door het Rode Leger mee naar Moskou is gekomen. Nederland probeert al jaren de collectie terug te krijgen. In de brief van 6 januari bedankte Kok Tsjernomyrdin voor zijn gastvrijheid en stelde hij voor een ambtelijke delegatie naar Moskou te sturen om de teruggave van de kunstwerken verder te bespreken.

De ambassadeur had de taak de brief door te geleiden maar deed dit niet direct. Het waarom is niet duidelijk. Van De Vos van Steenwijk is wel bekend dat hij de terugkeer van de Koeningscollectie als één van de prioriteiten van zijn ambassadeurschap ziet. Via de ambassade is in 1995 al eens een tekening vanuit Moskou naar Nederland teruggebracht. Ook bekend is dat De Vos van Steenwijk wel eens met het departement van mening verschilt over de beste manier om de teruggave bij de Russen te bewerkstelligen.