'Referendum over Europees verdrag'

DEN HAAG, 30 MEI. Een groep wetenschappers, opinievormers en oud-politici wil dat de Tweede Kamer een referendum houdt over het nieuwe Europese verdrag dat volgende maand in Amsterdam wordt gesloten. De critici menen dat het verdrag buiten de wil van de Nederlandse kiezer tot stand komt.

“Als de publieke verantwoording van dit verdrag tekort schiet, dreigt de kloof tussen politiek en samenleving zich te verdiepen. Dat kan voeding geven aan nationalistisch sentiment”, schrijven de initiatiefnemers in een vandaag verschenen oproep aan de Tweede Kamer.

Volgens de critici frustreert de besloten wijze van totstandkoming van het Verdrag de publieke meningsvorming. “Straks wordt een nieuw verdrag aan de Kamer voorgelegd, terwijl Nederland nog nauwelijks begonnen is met de maatschappelijke dicussie over verdere Europese integratie en de voorwaarden waaraan dit proces moet voldoen”, zo menen ze.

Vragen die de initiatiefnemers zich stellen zijn: of de grondrechten van burgers voldoende worden gewaarborgd, of migranten mogen rekenen op een volwaardig burgerschap en of de Europese Unie straks meer armslag krijgt voor sociaal en milieubeleid. Daarnaast hebben zij kritiek dat het zogeheten democratische tekort - de situatie dat de besluitvorming in de Europese Unie zich deels onttrekt aan controle van nationale parlementen en het Europese parlement - met het nieuwe verdrag nog blijft bestaan.

Tot de ondertekenaars van de oproep behoren de hoogleraren Van Gunsteren (Leiden), Klamer (Rotterdam), Kapteijn (Amsterdam), Couwenberg (emeritus, Rotterdam); de secretaris van het IKV, Faber, de publicisten Geert Mak en Anil Ramdas en drugshulpverlener ds. Hans Visser.

Het Nederlandse parlement heeft thans overigens niet de bevoegdheid een raadplegend referendum uit te schrijven. Het kabinet werkt wel aan een vorm van referendum, waarbij genomen besluiten achteraf ongedaan gemaakt kunnen worden. Internationale verdragen vallen hier echter buiten.