RVD-chef: 'Hans, geen fratsen'

Ooit was het zijn eerste keer. Een paar maanden na het aantreden van het kabinet-Kok mocht Dijkstal de premier voor het eerst vervangen. De agenda was ook toen zorgvuldig 'geschoond' van gewichtige onderwerpen en opgewekt fietste de vice-premier als het ware door de agenda. Opgeruimdheid was tenslotte zijn handelsmerk; hij was 'de kwinkslagenman' van de ministersploeg.

Bij de Rijksvoorlichtingsdienst, die waakt over de verstandhouding tussen de minister-president en de media, hadden ze hun voorbereidingen getroffen. Met vice-premiers moet je uitkijken, wisten de publiciteitsadviseurs van de minister-president uit een recent verleden. Dus vóór Dijkstal werd toevertrouwd aan de media, kreeg hij een stevige instructie wat hij wel en niet moest zeggen: “Hans, geen fratsen. Dit is een voorname functie”, had de toenmalige hoofddirecteur van de RVD, Hans van der Voet, Dijkstal daarbij streng voorgehouden. En zie, de betrokkene gedroeg zich tijdens zijn eerste persconferentie en televisiepraatje waardig en ingetogen.

Het was afgelopen vrijdag aardig om te zien hoe Dijkstal inmiddels heeft bijgeleerd. Want, waar kwam zijn bezorgdheid over het bezoek van Clinton precies vandaan? Van een vraag van een journalist. De premier had al een stijf half uur in- en uitgepraat over ditjes en datjes toen radioverslaggever Ab Pilgram hem op de wekelijkse persconferentie vroeg: “Meneer Dijkstal, wat vindt u van de strenge veiligheidsmaatregelen bij het bezoek van Clinton?” Hoofddirecteur Eef Brouwers van de RVD, die Dijkstal secundeerde, had nog geprobeerd de vraag tegen te houden. Maar de vroegere Philips-voorlichter en presentator van het NOS-Journaal was te laat. Hij kon niet meer dan bedenkelijk zijn hoofd schudden toen de vraag werd gesteld en vervolgens lijdzaam toezien hoe Dijkstal er gretig op inging.

Hoe gaat zoiets dan verder? 's Avonds, tijdens het 'praatje bij de haard' op televisie confronteerde interviewer Ferry Mingelen Dijkstal andermaal met dezelfde kwestie. En zie, de vice-premier ging er nog eens breed voor zitten: “Het is inderdaad ongelofelijk wat je moet doen vandaag de dag, wat er aan veiligheidsmaatregelen genomen moet worden. En ik denk ook wel eens bij mezelf: het is wel een ontwrichting op zo'n moment. (...).”

En wat had de ministerraad vrijdag onder leiding van Dijkstal besloten? De raad legde de opleidingseisen vast van een reeks medische beroepen.