Nieuw succes Talibaan in Afghanistan

NEW DELHI, 21 MEI. De Talibaan, de streng islamitische groep die al ruim tweederde deel van Afghanistan in handen houdt, heeft de afgelopen dagen op diverse fronten in het noorden van Afghanistan een nieuw offensief ingezet.

Het bewind van Abdul Rasheed Dostam, de Oezbeekse krijgsheer die in dit deel van het land de afgelopen jaren de dienst uitmaakte, wankelt.

De problemen voor Dostam begonnen maandag, toen een van zijn voornaamste commandanten, generaal Malik Pahlawan, in opstand kwam en zich met duizenden volgelingen bij de Talibaan aansloot. Het motief voor Pahlawans overlopen zou mede zijn dat Dostam vorig jaar zijn broer uit de weg had laten ruimen. Naar oud Afghaans gebruik zon Pahlewan daarna geduldig op wraak.

Te zelfder tijd braken naar verluidt hevige gevechten uit in de provincies Jozjan, waar Dostam zelf oorspronkelijk vandaan komt, Faryab, Kunduz en Samangan. Faryab zou inmiddels geheel in handen zijn van de Talibaan en hun nieuwe bondgenoten. In Dostams hoofdstad, Mazar-i-Sharif, de belangrijkste stad in noordelijk Afghanistan, was de toestand echter nog rustig. Het is intussen niet duidelijk waar Dostam zelf op het ogenblik verblijft.

De Talibaan rukken ook op in het bergachtige hart van Afghanistan. De strategische Shibar-pas zou gisteren in hun handen zijn gevallen na gevechten met Hizb-i-Wahdat, een shi'itische groep. Daardoor ligt de weg naar de belangrijke plaats Bamiyan nu open voor de Talibaan, die zelf sunnieten zijn.

Een woordvoerder van de Tadzjiekse krijgsheer Ahmed Shah Massoud, met wie Dostam vorige herfst een losse alliantie sloot, verklaarde dat deze troepen had gestuurd om Dostam bij te staan, al gaf hij geen bijzonderheden.

De hernieuwde opmars van de Talibaan, die in september vorige jaar de Afghaanse hoofdstad Kabul innamen, is verontrustend nieuws voor de seculiere leiders van de Centraalaziatische republieken ten noorden van Afghanistan: Tadzjikistan, Oezbekistan en Turkmenisten. Die vrezen dat de Talibaan de talrijke moslims binnen hun staten zullen aansporen eveneens een volledig islamitische staat te vestigen. Vanuit de verte slaan tevens Rusland, het shi'itische Iran en India de ontwikkelingen met zorg gade. Die landen zouden niet graag zien dat de Talibaan verder oprukt in noordelijk richting.