Voor eerst politieke steun; Plan tegen speculatiegolf bij muntunie

ROTTERDAM, 14 MEI. Luxemburg wil als komend voorzitter van de Europese Unie een mogelijke speculatiegolf op de Europese valutamarkt volgend jaar vermijden door voor te stellen de deelnemende landen aan de Economische en Monetaire Unie (EMU) al vroeg een koers te laten afspreken waartegen hun munten opgaan in de euro.

Deze oplossing stemt overeen met de strategie die W. Duisenberg vorige maand ontvouwde bij de presentatie van het jaarverslag van de Nederlandsche Bank. Duisenberg wordt per 1 juli voorzitter van het Europese Monetaire Instituut, de voorloper van de Europese Centrale Bank die in 1999 met de werkzaamheden begint als de muntunie van start gaat.

Centrale banken denken al langere tijd aan een vooraankondiging van de euro-koersen. Het is voor het eerst dat deze oplossing nu in het Europese politieke circuit wordt geuit. Premier Juncker van Luxemburg, dat in de tweede helft van dit jaar voorzitter is van de Europese Unie, zei vandaag in een vraaggesprek met de Financial Times dat Luxemburg werkt aan een 'oorlogsplan' om speculatie in 1998 te voorkomen. Met dat plan moet het probleem worden opgelost dat ontstaat wanneer in mei volgend jaar de deelnemende landen aan de EMU worden aangewezen. Het duurt daarna nog acht maanden voordat hun munten daadwerkelijk opgaan in de euro. In de tussentijd zouden beleggers de mogelijkheid kunnen aangrijpen om de onderlinge wisselkoersen te beïnvloeden. Ook is er al eerder kans op speculatie. In maart komen zowel het Europese Monetaire Instituut als de Europese Commissie met hun bevindingen over de begrotingscijfers van de EU-lidstaten over 1997. Op basis van die cijfers wordt bepaald of zij al dan niet voloden aan de toetredingscriteria zoals die zijn vastgelegd in het Verdrag van Maastricht.

Een mogelijkheid om speculatie te voorkomen is om al vroeg aan te kondigen tegen welke koers de deelnemers hun munten in de euro laten opgaan, mogelijk tegelijkertijd met het aanwijzen van de deelnemende landen begin mei volgend jaar. Duisenberg zei al eerder dat “de spilkoersen daarbij een rol kunnen spelen”. De spilkoersen zijn de centrale onderlinge wisselkoersen die op dit moment gelden tussen de Europese valuta's die deel uitmaken van het Europese Monetaire Stelsel (EMS). De valuta's mogen daarbij maximaal 15 procent naar boven en beneden afwijken van die spilkoersen.

Juncker liet doorschemeren dat Luxemburg denkt aan zo'n strategie. “We moeten een slachting zoals die in 1992 en 1993 werd aangericht zien te voorkomen,” zei hij. Daarbij doelde hij op de speculatiegolven die destijds de Europese valuta's teisterden.