Venetië heeft dit jaar Biennale zonder thema's

ROME, 12 MEI. Bezoekers van de komende Biennale voor beeldende kunst in Venetië moeten volgens tentoonstellingsmaker Germano Celant als een cybernaut kunnen navigeren door de kunst van de afgelopen dertig jaar. Ze moeten geen pogingen doen alles te bevatten maar zoeken naar wat zij leuk vinden, net als op Internet.

“Er zijn geen thema's”, zegt de 58-jarige Celant bij een presentatie van zijn plannen. “Ik heb geen kunstenaars uitgekozen om een concept te illustreren. De geschiedenis van de kunst hangt niet af van mijn visie. Ik plaats mijzelf voor de kunst alsof die een enorme melkweg is, die niet zijn geheel kan worden bevat maar die kan worden genavigeerd.”

Overigens kan haast een rol hebben gespeeld in het besluit niet voor een concept te kiezen. Celant, die in de jaren zestig en zeventig vooral naam heeft gemaakt met zijn theorieën over Arte povera, is op 29 november vorig jaar benoemd en heeft in vliegende vaart de wereld afgebeld en afgevlogen om de tentoonstelling rond te krijgen. Toekomst, heden, verleden is de titel voor de komende Biennale, van 17 juni tot 10 november. Celant wil drie generaties kunstenaars presenteren: de grote sterren uit de jaren zestig die aan de wortels staan van veel ontwikkelingen, de generatie daarna die “erg geïnteresseerd is in de dialectiek man/vrouw en in een soort van kritiek/verheerlijking van de consumptiemaatschappij”, en de huidige generatie die gekenmerkt wordt door het feit dat zij geen grenzen kent en veel belangstelling heeft voor “visueel multiculturalisme”.

Celant heeft zeventig kunstenaars uitgenodigd. Uit Nederland zijn dat Marina Abramovic, Jan Dibbets, Rineke Dijkstra, en Coosje van Bruggen, die met Claes Oldenburg samenwerkt. Grote namen zijn Roy Lichtenstein, Anselm Kiefer, Julian Schnabel. Celant verheelt niet dat hij zwaar op de Amerikaanse kunstmarkt leunt. “Deze keuze is een poging om internationale positie te versterken. Teveel spektakel? Noem het zoals je wilt, maar het is een realiteit bij internationale tentoonstellingen.”

Celant wil zoveel mogelijk nieuw werk laten zien. “We hebben de kunstenaars gevraagd om speciaal voor de Biennale een werk te maken”, zegt hij. “Vijfennegentig procent van de werken is niet eerder vertoond. De kunstenaars lopen net zo'n risico als wij. Maar zo wordt de Biennale een plaats voor contemporaine creativiteit.”

Voor de eerste keer in de geschiedenis van de Biennale krijgen twee kunstenaars een Gouden Leeuw voor hun bijdrage aan de contemporaine kunst. De onderscheidingen gaan naar Agnes Martin uit Canada en de Italiaan Emilio Vedova.