Janmaat heeft geen collega's

De jubilaris zelf treurde niet over het uitblijven van felicitaties van zijn collega's. “Collega's? Zo zou ik ze niet willen noemen. Dat woord suggereert toch dat je iets gemeen hebt en dat hebben wij niet, want de andere partijen verwaarlozen het Nederlandse volk.” Voor Janmaat zijn het 'politieke tegenstanders'.

Dat er voor geestverwanten een receptie komt, is evenmin te verwachten. Geen zaaleigenaar wil de Centrumdemocraten nog hebben sinds demonstranten er een gewoonte van hebben gemaakt de vergaderingen van extreem-rechts te verstoren. Zelfs voor zijn bruiloft met fractiegenote Wil Schuurman kon Janmaat vorig jaar juni geen geschikte ruimte vinden. Hij probeerde uiteindelijk het Kamergebouw, maar zijn gasten werden weggestuurd: volgens de beheerder behoorde trouwen niet tot de Kamerwerkzaamheden.

Toch voelt Janmaat zich niet opgejaagd of eenzaam. Zijn kamer, die is opgetuigd met een bijna levensgroot portret van het koninklijk paar, een Nederlandse vlag en een poster met de campagneslogan 'Vol is vol', deelt de fractieleider met twee medewerkers. In de kamer naast hem zit Schuurman met haar medewerkers, en daar weer naast houdt de derde fractiegenoot, Zonneveld, kantoor. De Centrumdemocraten trekken vooral met elkaar op.

In al die jaren dat Janmaat in de Kamer zit - alleen tussen 1986 en 1989 ontbrak hij - heeft hij zich geen ijverig wetgever getoond. Commissievergaderingen bezoekt hij nauwelijks: “Bezigheidstherapie voor Kamerleden die elkaar om het hoofd slaan met stapels papier.” Zijn partij diende nul wetsvoorstellen in, drie moties en 35 amendementen. “Daarin zit onze kracht ook niet”, zei Janmaat. “Wat heb ik eraan om me stuk te lopen met moties die vervolgens alleen maar worden weggehoond? De CD legt zich toe op het kritiseren van de regering vanuit het gedachtegoed van onze kiezers.” En dat lukt aardig, vindt hij. “Ze zijn bang van me. Als ik naar de interruptiemicrofoon loop krijgen de sprekers al een rood hoofd. Ze beginnen sneller te praten, kijken de andere kant op en doen alles om maar te voorkomen dat ik een vraag stel.”

Vorige week nog ondervroeg Janmaat minister Sorgdrager (Justitie) over de aankondiging van “de procureur-generaal van het Openbaar Ministerie, docterandus Van Leeuwen” dat de Surinaamse legerleider Bouterse zal worden gedagvaard. De minister wees erop dat de procureur-generaal Docters van Leeuwen heet en deed de CD-vragen af als 'niet serieus' en 'losse flodders'. Janmaat sprak na afloop niettemin van een succesje: “Ik heb haar toch stevig onder vuur genomen.”

Meer last dan van Kamerleden en ministers heeft Janmaat naar eigen zeggen van officieren van justitie. Het openbaar ministerie heeft in februari 1995 besloten uitingen van rechts-extremisme en rassendisriminatie consequent te vervolgen. Dat leverde in maart van dat jaar een veroordeling tot 2.000 gulden boete op door het gerechtshof in Den Haag, in december 1996 3.000 gulden boete van het gerechtshof in Amsterdam en op 28 maart jongstleden vier weken gevangenisstraf (waarvan twee voorwaardelijk) door de rechtbank in Zwolle.