Universiteit geeft scholieren bijles wiskunde

Maandag beginnen de eindexamens in het voortgezet onderwijs. Voor de bèta-vakken konden scholieren tijdens de voorjaarsvakantie terecht bij de Rijksuniversiteit Leiden voor een gratis bijles. “Wat is er mooier dan zo studenten binnenhalen?”

LEIDEN, 10 MEI. “Aan doorzettingsvermogen ontbreekt het de scholieren niet, aan inzicht des te meer”, vindt de derdejaars scheikunde-student Arjen (23). Hij is een van de studenten van de Rijksuniversiteit Leiden die meewerken aan de bèta-help-desk voor middelbare scholieren die voor hun eindexamen staan. Zo'n twintig studenten in de wis-, natuur- en scheikunde van de Leidse universiteit en van de Hogeschool Rotterdam boden deze week in het Leidse Huygens Laboratorium op vier middagen bijles aan in de exacte vakken. Zo'n tachtig middelbare scholieren maakten er gebruik van. “De meeste scholieren die hier komen kunnen wel een berekening maken, maar ze staan niet stil bij iedere stap die ze zetten”, zegt Arjen (23), student scheikunde. “Getallen destilleren aan de hand van een verhaaltje levert de grootst mogelijke problemen op. Maar een formule oplossen met die getallen is vreemd genoeg een makkie.”

Erwin (22, student scheikunde) oordeelt streng: “De scholieren kijken in hun tabellenboekje en proberen wat. Als ik ze vraag wat ze doen, kijken ze me nietszeggend aan.”

Rob (23, student natuurkunde) heeft nog een andere verklaring waarom de exacte vakken veel problemen opleveren voor eindexamen-kandidaten. “De meeste scholieren zijn gewoon slordig”, meent hij. “Ze lezen de vraag niet goed door of vergeten de eenheid achter hun antwoord te zetten. Ik probeer daarom in de eerste plaats hun mentaliteit te veranderen. Pas daarna gaan we op de lesstof in.”

In groepjes van drie, maar soms ook alleen, konden de middelbare scholieren hun vragen afvuren op de jonge docenten.

Die aanpak blijkt goed te werken: de leerlingen zijn gemotiveerd en wisselen onderling veel ideeën uit. Volgens prof. dr. L.J.F. Hermans, voorzitter van de vakgroep natuurkunde aan de Leidse universiteit, leek het de afgelopen dagen tijdens de bijlessen op “een studiehuis avant la lettre”: veel zelfstudie en een flexibele lesindeling.

Hermans is blij met de examenservice. “Iedereen heeft er baat bij”, zegt hij. “De studenten omdat zij complexe leerstof leren overbrengen, de middelbare scholieren omdat zij zich op hun examen kunnen voorbereiden, en de universiteit omdat zij zich op deze manier sterk kan profileren.”

Dat de Rijksuniversiteit Leiden baat heeft bij de bèta-help-desk zal niemand ontkennen, aldus Hermans. “Maar wat is er mooier dan op deze manier die studenten binnen te halen?”

Maar of de studenten die op de bijles afkomen een exact vak zullen kiezen, als ze gaan studeren, is zeer de vraag.

VWO-scholier Bart (17) haalt zijn schouders op. “Waarom ik drie exacte vakken in mijn pakket heb? Tot mijn vijftiende wilde ik arts worden, daarna heb ik het over een andere boeg gegooid: ik ga nu een taal studeren.” Hij maakt zich niet al te druk over het wiskunde-, natuurkunde- en biologie-examen. “Ik ben geen kei in exact, maar een voldoende zit er heus wel in.”

Toch is het “mooi meegenomen”, dat hij tijdens de voorjaarsvakantie nog even het geheugen kon opfrissen met wat bijlessen. “Zo'n week vakantie tussendoor is prettig, maar je loopt het risico dat je indut.”

Van de in totaal 217.903 scholieren die dit jaar eindexamen doen, leggen er - verspreid over alle niveaus - 106.233 een examen wiskunde af. Bij natuurkunde zijn dat er 64.329 en scheikunde telt 52.034 kandidaten.

De meeste scholieren die zich aanmelden bij de help-desk blijken niet uit liefde voor de bèta-vakken exact te hebben gekozen. Maartje (17, eindexamen VWO): “Als ik slaag, ga ik communicatie studeren. Ik heb alleen voor wiskunde A gekozen omdat ik een exact vak moest kiezen. Dat is nu eenmaal verplicht.” Ook Rinaldo (18, eindexamen Havo) heeft zonder veel overtuiging voor natuurkunde en wiskunde B gekozen. “Ik weet nog niet wat ik ga studeren, dus heb ik maar een breed pakket gekozen.” Als hij een zes haalt, is hij dik tevreden, zegt hij.

Terwijl hun familieleden over de nabijgelegen snelweg naar het strand rijden om van het mooie weer te genieten, zitten de eindexamenkandidaten in het Huygens Laboratorium met de neus in de boeken. “Best frustrerend,” geeft Rinaldo toe. “Maar ja, de sfeer hier is relaxt en als ik slaag heb ik alle tijd om in de zon te bakken.”