Tadic: van arrestatie tot uitspraak

12 Februari 1994 Tadic gearresteerd in Duitsland. Hij wordt herkend door Bosnische moslims die in gevangenkampen in Noordoost-Bosnië hebben gezeten.

Augustus 1994 Begin van het onderzoek door de aanklager naar de gebeurtenissen in het district van Prijedor in Noordoost-Bosnië, waar Bosnische moslims zijn vermoord en mishandeld in gevangenkampen in een voormalige ijzerertsmijn bij Omarska, in een porceleinfabriek in Keraterm en op een fabrieksterrein in Tronopolje.

13 Februari 1995 Tadic aangeklaagd voor moord en mishandeling in de gevangenkampen.

24-26 April 1995 Tadic aan Den Haag uitgeleverd en voorgeleid. Hij verklaart zich onschuldig aan de misdaden die hem ten laste zijn gelegd.

7 Mei 1996 Begin proces, meer dan een jaar na zijn uitlevering. Het proces was uitgesteld op verzoek van de verdediging, die tegenwerking ondervond in Bosnië bij het vinden van getuigen.

16 Augustus 1996 Laatste van de ruim 70 getuigen namens de aanklager. Verdediging vraagt intrekking van delen van de aanklacht wegens gebrek aan bewijs. Die motie wordt verworpen.

10 September 1996 Verdediging presenteert getuigen.

28 November 1996 Laatste getuigen verdediging. Slotpleidooien.

7 Mei 1997 Uitspraak, exact een jaar na het begin van het proces.

Tribunaal

DE RECHTERS: Gabrielle Kirk-McDonald, de Amerikaanse voorzitter van de strafkamer van het tribunaal, waarvoor Tadic terecht heeft gestaan. Ruim 30 jaar ervaring als rechter bij een federale rechtbank. Datuk Lai Vorah, rechter bij het Maleisisch hooggerechtshof gedurende ruim 15 jaar. Sir Ninian Stephen, een Australiër die advocaat werd in 1950, in 1970 bij het hooggerechtshof van de staat Victoria kwam en in 1972 benoemd werd bij het hooggerechtshof in Australië.

DE AANKLAGERS: Grant Niemann, een van de drie adjuncten van het bureau van de aanklager. Was adjunct-directeur van de openbare aanklager in Adelaide, Australië. Brenda Hollis, is door het rechtsbureau van Amerikaanse luchtmacht bij het tribunaal gedetacheerd als onderdeel van een bijstandsregeling, waarbij VN-lidstaten personeel op eigen kosten tijdelijk bij het tribunaal onderbrengen. Alan Tieger, is door het Amerikaanse ministerie van Justitie bij het tribunaal gedetacheerd. Michael Keegan, is door het rechtsbureau van het Amerikaanse korps mariniers tijdelijk bij het tribunaal gedetacheerd.

DE VERDEDIGING: Milan Vujin, sinds twee weken de belangrijkste verdediger van de verdachte. Deze Servische advocaat heeft een ruime ervaring in het verdedigen van verdachten van moord. Hij heeft verdachten van oorlogsmisdaden verdedigd in de Servische Republiek. mr. M. Wladimiroff, Nederlandse advocaat en professor aan de Universiteit van Leiden. Was de belangrijkste advocaat van Tadic , maar werd twee weken geleden ontslagen toen hij weigerde de Servische advocaat Vujin toe te voegen aan zijn team. Steven Kay, ervaren Britse strafpleiter, trad terug toen Wladimiroff werd ontslagen. Alphons Orie, specialist internationaal recht, trad terug toen Wladimiroff werd ontslagen.

Neurenberg en Den Haag

Het het VN-tribunaal voor oorlogsmisdaden in voormalig Joegoslavië wordt vaak vergeleken met het oorlogstribunaal te Neurenberg, waar na de Tweede Wereldoorlog de leiders van het Derde Rijk werden berecht. Hieronder de belangrijkste verschillen en overeenkomsten.

Verschillen

In Neurenberg sprak een militair tribunaal recht. Het VN-tribunaal in Den Haag is non-militair.

Het Internationaal Militair Tribunaal (IMT) in Neurenberg had de meeste verdachten in hechtenis. Bij het VN-tribunaal is dit niet het geval.

Het IMT had drie officiële talen (Engels, Frans en Russisch). Het VN-tribunaal twee (Engels en Frans).

Het IMT kon meteen beschikken over mondeling en schriftelijk bewijsmateriaal. Het VN-tribunaal moet zelf bewijsmateriaal zoeken en beschikt nauwelijks over documenten.

Het IMT telde 2.000 medewerkers, onder wie 100 aanklagers. Het VN-tribunaal heeft 331 medewerkers.

Het IMT had 4 rechters. Het VN-tribunaal heeft elf rechters in twee strafkamers.

Het IMT kende geen mogelijkheid in hoger beroep te gaan. Het VN-tribunaal kent die mogelijkheid wel.

Het IMT kende als maximumstraf de doodstraf. Bij het VN-tribunaal is de maximumstraf levenslange hechtenis.

Het IMT kon behalve oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid ook misdaden tegen de vrede (agressie) berechten. Het VN-tribunaal beschikt niet over deze mogelijkheid. Het VN-tribunaal berecht misdaden tegen de menselijkheid, ernstige schendingen van de Conventies van Genève, schendingen van de wetten en gebruiken van oorlog en genocide. Het VN-tribunaal kan tevens verkrachting berechten.

Overeenkomsten

Beide tribunalen erkennen de individuele criminele verantwoordelijkheid.

Beide tribunalen garanderen een eerlijk proces.

Geen van beide tribunalen heeft een jury. Bij beide tribunalen hebben rechters de verantwoordelijkheid het bewijsmateriaal te wegen en tot een uitspraak te komen.

Bij beide tribunalen is het verschuilen achter orders van hogerhand niet toegestaan als verdediging. Wel kunnen orders van hogerhand als verzachtende omstandigheid worden opgevoerd.