Staatssecretaris Schmitz: Ambtsbericht objectiever en betrouwbaarder

DEN HAAG, 7 MEI. Staatssecretaris Schmitz (Justitie) wil dat de officiële rapporten van het ministerie van Buitenlandse Zaken over mensenrechtenkwesties in andere landen objectiever en betrouwbaarder worden.

Zij zei dit gisteren in de Tweede Kamer na nieuwe kritiek op de zogeheten ambtsberichten die door het ministerie van Buitenlandse Zaken worden samengesteld. Justitie gebruikt deze ambtsberichten om asielverzoeken in Nederland te toetsen en te beoordelen of een land veilig genoeg is om afgewezen asielzoekers terug te sturen.

B. Olivier, ondervoorzitter van de Adviescommissie voor vreemdelingenzaken (ACV), het hoogste adviesorgaan van de staatssecretaris van Justitie in langlopende asielzaken, zei vorige week in deze krant dat Justitie de onafhankelijkheid van de ambtsberichten beïnvloedt door contacten met BZ voorafgaand aan publicatie. Daardoor zouden toelatingscriteria de rapportage vervuilen. “Ik sluit niet uit dat staatssecretaris Schmitz de facto meeschrijft aan ambtsberichten”, aldus Olivier.

Schmitz ontkende dat gisteren. Volgens haar werken beide departementen “zorgvuldig en integer” en is het doel van de ambtsberichten niet “om zoveel mogelijk asielzoekers terug te sturen”. Wel erkende zij dat de aanhoudende kritiek op de samenstelling van ambtsberichten aanleiding is om tot “een nieuwe vorm” te komen, “met behoud van de gescheiden verantwoordelijkheden” van beide ministeries. Zij voert binnenkort overleg met staatssecretaris Patijn (Buitenlandse Zaken) over de bestaande 'werkafspraken' tussen beide ministeries uit 1994. “Ik wil een vorm vinden die ook de schijn van gebrek aan integriteit bij de procedure vermijdt”, aldus de staatssecretaris. “De druk wordt langzamerhand te groot.” Ook wil Schmitz binnenkort met de Tweede Kamer een speciale bijeenkomst beleggen over de ambtsberichten.

L. Sipkes (GroenLinks) zei dat Oliviers uitspraken de geloofwaardigheid van het asielbeleid aantasten. Zij citeerde ook een faxbericht van het ministerie van Buitenlandse Zaken aan de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) van het ministerie van Justitie, die asielverzoeken in eerste instantie beoordeelt. Uit de fax zou blijken dat het vooroverleg tussen BZ en Justitie wel degelijk inhoudelijk is. “Na intern overleg achten wij navolgende tekst het meest geschikt. Jullie ook?”, aldus de fax over een ambtsbericht waarin de veiligheid van teruggekeerde asielzoekers uit Jemen wordt beoordeeld.

M. van Traa (PvdA) zei dat zijn partijgenote Schmitz alles op alles moet zetten om voortaan “de schijn te vermijden dat Buitenlandse Zaken ambtsberichten schrijft op de maat van Justitie”. B. Dittrich (D66) deed Schmitz het voorstel om de ambtsberichten voor publicatie eerst te laten lezen door een onafhankelijke commissie, “à la de Raad van State”.