NAVO en Rusland: nog geen doorbraak

BRUSSEL, 7 MEI. De NAVO en Rusland hebben “enige vooruitgang” geboekt in hun onderhandelingen over een document waarin ze hun 'speciale relatie' willen vastleggen. Aldus een gezamenlijke verklaring die gisteravond werd uitgegeven na een drie uur durend onderhoud tussen secretaris-generaal Solana van de NAVO en de Russische minister van buitenlandse zaken Primakov.

Dit betekent dat er geen doorbraak is bereikt in de onderhandelingen tussen de NAVO en Rusland over het document dat hun toekomstige relatie moet bepalen, nu het Atlantisch bondgenootschap tegen de zin van Moskou naar het Oosten zal uitbreiden. Het politieke deel van de overeenkomst is rond, aldus NAVO-bronnen, maar er bestaan nog meningsverschillen over het militaire deel.

“Enige vooruitgang is geboekt maar het werk gaat door”, aldus de verklaring gisteravond na de ontmoeting van Solana en Primakov in kasteel Senningen, net buiten de stad Luxemburg. Ze kwamen overeen dat ze “hun werk intensiveren om zo snel mogelijk overeenstemming te bereiken”. Solana en Primakov zullen waarschijnlijk volgende week in Moskou verder onderhandelen. De Russische president Jeltsin heeft aangekondigd dat hij het document op 27 mei in Parijs wil ondertekenen. Maar de NAVO heeft geen datum genoemd, enkel de hoop dat een akkoord wordt bereikt voor de top begin juli in Madrid waar wordt besloten welke landen kunnen toetreden tot de NAVO.

Problemen in de onderhandelingen vormen vooral de NAVO-faciliteiten op het grondgebied van de toekomstige leden. De NAVO-lidstaten hebben verklaard “geen plan, geen noodzaak en geen intentie” te hebben om kernwapens te plaatsen in de nieuwe lidstaten, noch plannen te koesteren om er “aanzienlijke troepenmachten” te stationeren. Rusland wil bindende garanties, maar daartoe is de NAVO niet bereid. Het bondgenootschap wil evenmin verplichtingen aangaan over een beperking van de infrastructuur, zoals vliegvelden, op het grondgebied van nieuwe leden. Ook de naam van het document vormt nog een probleem. De NAVO spreekt van een 'handvest', maar Rusland heeft daar bezwaar tegen. Nu wordt gesproken van een 'acte'.

Solana ontmoet vandaag in Kiev president Koetsma van Oekraïne. De NAVO onderhandelt ook met Oekraïne over een akkoord over de wederzijdse betrekkingen, dat vóór de NAVO-top begin juli moet worden afgerond. Oekraïne is officieel geen kandidaat om toe te treden tot de alliantie, maar de voormalige Sovjet-republiek sluit een aanvraag voor toetreding in de toekomst niet uit.