Film van Abbas Kiarostami toch in Cannes te zien; Festival opent met science fiction-extravaganza

Het Filmfestival van Cannes begint vandaag met 'The Fifth Element', een internationaal, postmodern allegaartje van de Franse regisseur Luc Besson. De vijftigste editie van het festival zal met minder festiviteiten worden gevierd dan was beloofd.

CANNES, 7 MEI. Het festival der festivals maakt zich op voor zijn gouden jubileum. Vanavond wordt de vijftigste editie van het Festival International du Film geopend met een gala onder voorzitterschap van Jeanne Moreau. Sterren en regisseurs uit heden en verleden zullen acte de présence geven en er wordt ook een film gedraaid. The Fifth Element of Le cinquième élément van de Franse regisseur Luc Besson is een passende openingsfilm. De in Londen opgenomen, voor een belangrijk deel in Amerika gefinancierde Engelstalige science fiction-extravaganza is een van de duurste 'Europese' producties aller tijden, met het soort spectaculaire designer-kwaliteit, dat je bij zo'n feestelijke aangelegenheid verwachten mag. Niet alleen bepalen kostuumontwerper Jean Paul Gaultier en striptekenaar Moebius (beiden Frans) voor een belangrijk deel de imposante 'look' van de film, de internationale cast, aangevoerd door Bruce Willis, Gary Oldman en de in Kiev geboren Milla Jovovich, allen in persoon aanwezig bij de wereldpremière, draagt er zorg voor dat de film al snel in een groot deel van de wereld zijn weg naar de bioscopen zal weten te vinden. The Fifth Element is een postmodern allegaartje,verwijzend naar 1001 andere films in het genre, van Metropolis tot Stargate, maar dat mag de pret niet drukken. De eclectische poseur Besson heeft heel wat minder samenhangende en sympathieke films op zijn naam staan; het valt te verdedigen dat dit grotendeels in de 23ste eeuw gesitueerde verhaal van een taxichauffeur die de wereld moet redden en en passant verliefd wordt op een goddelijke, roodharige kloon van buitenaardse oorsprong, zijn beste film is sinds Subway uit 1985.

Van een openingsfilm in Cannes mag weinig meer verwacht worden dan dat niemand zich er een buil aan valt, dat er een sterke Franse inbreng aanwezig is en dat er genoeg sterren in zitten om de mediahonger naar portretten van bestijgers van de legendarische trappen van het festivalpaleis te stillen.

De grote uitdaging voor festivalprogrammeur Gilles Jacob is natuurlijk om een programma te presenteren dat zich ook de volgende twaalf dagen de van alle kanten belichte rijke festivalgeschiedenis waardig toont. Die opgave is niet eenvoudig, temeer daar het 49ste festival uitzonderlijk sterk was, met het hele jaar doorklinkende premières van films als Secrets and Lies, Breaking the Waves, Fargo, Trainspotting en Microcosmos. Jacob had bovendien pech met het op het laatste moment uitvallen van enkele geselecteerde films.

Om politieke redenen van binnenlandse aard verboodt China de presentatie in Cannes van de nieuwe film van Zhang Yimou. De al voltooide film van de laatste Gouden-Palmwinnaar, dit jaar jurylid Mike Leigh, getiteld Career Girls, werd bij nader inzien ook niet vrijgegeven voor vertoning buiten competitie. Het lijstje van films die wel meedingen naar de Gouden Palm bevat op het eerste gezicht weinig titels die de loop van de filmgeschiedenis zouden kunnen veranderen, maar er zitten genoeg films tussen waar je met enig verlangen naar uit kunt zien.

In de nu al op volle toeren draaiende geruchtenmachine - iedereen kent wel een distributeur die vorige week al in Parijs deze of gene film vooruit mocht bekijken - duiken met name twee titels op als gouden tips: The Sweet Hereafter van de Armeense Canadees Atom Egoyan en Johnny Depps regiedebuut The Brave. De smaak van kersen van Abbas Kiarostami, waarvan vandaag bekend werd dat hij, ondanks eerdere tegenwerking van de Iraanse regering, toch in Cannes te zien zal zijn, is natuurlijk ook een favoriet voor de Gouden Palm.

Terwijl werklui nog druk bezig zijn op de Boulevard de la Croisette met het aanbrengen van lichtbakken en reuzenaffiches, maakt de winderige en bewolkte badplaats (het was de hele afgelopen maand mooi weer, weten de taxichauffeurs) vooralsnog een weinig feestelijke indruk. De vorig jaar in het vooruitzicht gestelde speciale festiviteiten ter herdenking van de vijftigste editie zijn ook al drastisch teruggebracht. Zo wordt niets meer vernomen van het geannonceerde plan elke dag een grote filmster uit het verleden een speciale prijs toe te kennen.

Op zondag 11 mei wordt het feitelijke jubileum gevierd, vermoedelijk ondanks verkiezingsbeslommeringen in aanwezigheid van president Chirac. Volgens de Franse pers zou het, hoe vreemd dat ook moge klinken, de eerste keer zijn dat een Frans staatshoofd het festival bijwoont. Bij die gelegenheid wordt ook de Gouden Palm der Gouden Palmen uitgereikt aan Ingmar Bergman, de nooit eerder in Cannes bekroonde 78-jarige Zweedse grootmeester, die al liet weten niet persoonlijk aanwezig te zullen zijn. Afzeggingen zijn waarschijnlijk ook de reden dat het elke dag uitreiken van een jubileumprijs niet realistisch bleek. Maar Cannes blijft de wereldfilmhoofdstad, een metropool in vergelijking met het provinciale Hollywood.