Steun voor rebellen; Zaïre beticht leger Angola van invasie

KINSHASA, 26 APRIL. De Zaïrese regering heeft gisteren Angolese troepen ervan beschuldigd een invasie uit te voeren ter ondersteuning van het rebellenoffensief. De aanval uit Angola vindt volgens een regeringsverklaring op twee fronten plaats: ten westen en zuidoosten van de hoofdstad Kinshasa.

In de omgeving van de havenstad Matadi, vlak bij het kustplaatsje Muanda, zouden 1.400 Angolese militairen zijn gesignaleerd. De troepen zouden afkomstig zijn uit de Angolese enclave Kabinda. Bij Tshikapa, enkele honderden kilometers ten zuidoosten van Kinshasa, werden volgens de Zaïrese regering eveneens Angolese soldaten waargenomen.

Al enkele dagen wordt in Kinshasa gespeculeerd over de mogelijke opening door de opstandelingen van een nieuw front ten zuiden van de hoofdstad. Rebellenleider Laurent-Désiré Kabila kondigde dit vorige week aan. Doel van de rebellen zou zijn om de aanvoerroute van de havens van Matadi naar de hoofdstad af te snijden. Mogelijk maken de rebellen die vanuit het zuiden oprukken gebruik van Angolees grondgebied. Zij bekorten daarmee hun lange mars door het uitgestrekte Zaïre. Volgens bronnen bij westerse mijnbouwbedrijven houden ten zuiden van Tshikapa, bij het stadje Dundo in Angola, soldaten van het Angolese leger al enkele dagen oefeningen samen met Zaïrese rebellen.

In Kabinda wordt eveneens al enkele dagen melding gemaakt van troepenconcentraties. In Matadi is de spanning sinds woensdag te snijden. Nerveuze regeringssoldaten plunderen er op kleine schaal en journalisten die de stad bezochten, werden er door de geheime dienst SNIP belet te werken.

Onduidelijk is of de Angolese regeringstroepen rechtstreeks deelnemen aan de strijd. Er bevinden zich op Angolees grondgebied al jaren Zaïrese rebellen, die aan het eind van de jaren zeventig in het toenmalige Katanga, nu de provincie Shaba, een mislukte invasie uitvoerden. Enkele honderden Katangese rebellen schaarden zich al aan het begin van de Zaïrese oorlog aan de zijde van de opstandelingen in Zaïre. De rebellen van de Alliantie van democratische krachten voor de bevrijding van Kongo-Zaïre (ADFL) ontkennen steun te ontvangen van Angola.

De opening van een nieuw front lijkt de laatste ronde in te luiden van de Zaïrese oorlog. Met de eventuele verovering van Matadi komt de aanvoer van voedsel en olie naar Kinshasa stil te liggen, wat een zware psychologische slag zou betekenen voor het toch al gedemoraliseerde regeringsleger. Westerse diplomaten pogen intussen om een militaire eindzege van de rebellen te voorkomen. Zij proberen via onderhandelingen de ADFL op vreedzame wijze naar Kinshasa te krijgen. “Een militaire zege geeft Kabila straks vrijwel onbeperkte macht in Zaïre. Dat moet worden voorkomen”, aldus een diplomaat.