Franse politie luisterde mee bij opmerkelijke aankoop Etienne U.

De van drugshandel verdachte Etienne U. werd deze week door Frankrijk uitgeleverd aan Nederland. Justitie gaat zijn gangen al jaren na, zoals blijkt uit een reconstructie van een onroerend goed-transactie in Paramaribo.

ROTTERDAM, 26 APRIL. Juni 1995. Etienne U. belt vanuit zijn appartement in Neuilly-sur-Seine, een deftige buitenwijk van Parijs, met Rinaldo Sanichar in Paramaribo. Sanichar onderhandelt namens U. over de aankoop van de Russische ambassadeurswoning in Paramaribo. Wat U. niet weet, is dat de Franse politie meeluistert.

Sinds de IRT-enquête is bekend dat leden van criminele organisaties hun miljoenenwinsten onder meer investeren in onroerend goed, in Nederland en in het buitenland. Het probleem voor justitie en de belastingdienst is dat de criminelen hun bezittingen vaak aan het zicht onttrekken met allerlei juridische trucs.

Ook U.'s investeringen in de 'bovenwereld' bleven jarenlang in nevelen gehuld. Het is daarom opmerkelijk dat de politie de aankoop van de Russische ambassadeurswoning in Paramaribo in kaart heeft weten te brengen.

Aanvankelijk vroegen de Russen 400.000 dollar voor de monumentale villa, Anton Drachtenweg 344, aan de Suriname Rivier. Inmiddels zijn ze gezakt naar 345.000, in Suriname nog steeds een enorm bedrag. Sanichar heeft een eindbod gedaan van 275.000 dollar. De Russische onderhandelaars gaan overleggen met 'Moskou'.

Telefonisch bespreken Sanichar en U. de financiële afwikkeling van de transactie. U. zegt dat hij liever geen zaken doet via Nederland. “Mijn geld komt uit het Midden-Oosten.” Sanichar vraagt U. om, als de Russische ambassadeur er is, naar Suriname te komen om 'de akte' te tekenen.

U. vindt een reis naar Suriname geen goed plan. Hij geeft de voorkeur aan een constructie waarbij hij de ambassadeurswoning feitelijk in bezit krijgt, maar formeel geen eigenaar wordt. Hij wil het gebouw laten kopen door een rechtspersoon.

“Een nieuwe NV?” vraagt Sanichar.

“Ja, of een trustmaatschappij of een stichting... dat die eigenaar is en dat ik dan weer van die maatschappij...”

“...dat jij alle aandelen hebt.”

“Ja, iets dergelijks. Is dat mogelijk?”

Sanichar denkt van wel. Hij zal de kwestie uitzoeken en kijken of er nog een NV beschikbaar is.

“Als het niet kan, koop ik het gewoon zelf”, zegt U., “maar als het niet van mij is, kan het ook nooit in beslaggenomen worden als er iets fout gaat met mij, weet ik veel... ik ben in gesprek met de belasting in Holland, en ik weet het niet....”

Het zou nog anderhalf jaar duren voordat het inderdaad 'fout' ging met Etienne U. In december 1996 werd hij aangehouden op de Parijse luchthaven Charles de Gaulle toen hij op het punt stond via Amerika naar Suriname te vliegen.

De inmiddels 42-jarige U. werd deze week uitgeleverd aan Nederland. Justitie beschouwt hem als de voormalige rechterhand van de in 1991 geliquideerde drugsbaron Klaas Bruinsma. Zij verdenkt U. van grootschalige drugshandel, belastingfraude en het lidmaatschap van een internationale criminele organisatie.

Volgens justitie vormt U. samen met pornohandelaar Charles G. en drie anderen de top van een internationale criminele organisatie. De vijf hebben “een BV c.q. overeenkomst met elkaar gesloten en werken samen. Ze hebben een soort kas met enkele miljoenen waarvan ieder lid een gedeelte heeft ingelegd. Vanuit deze kas wordt gewerkt”, aldus de politie in het strafdossier tegen U. De politie noemt U. en pornobaas G. “een soort stille vennoten”. De drie andere vennoten, Bert C., Citon C. en Walter D., zouden het harde werk doen.

De in Paramaribo geboren U. woont al vrijwel zijn hele leven in Nederland, maar heeft wel familie, vrienden en zakenrelaties in Suriname. Volgens justitie heeft hij er ook aanzienlijke zakelijke belangen, onder meer in onroerend goed, een houtvestersbedrijf en een visverwerkingsfabriek.

Justitie vermoedt dat U. een deel van zijn drugswinsten heeft ondergebracht bij enkele banken in Beiroet. Een handlanger, de in Nieuwegein wonende Libanees M.M., zou het geld daar met hulp van familieleden beheren. Volgens justitie is de 43-jarige M. ook betrokken bij het witwassen van geld. De politie maakt uit afgeluisterde telefoongesprekken en observaties op dat M. zijn instructies rechtstreeks krijgt van U. en ook financiëel van hem afhankelijk is.

M.'s jongere broer T.M. fungeert als geldkoerier, denkt de politie. De 28-jarige T.M. zou regelmatig met contant geld van Amsterdam naar Beiroet vliegen. Bij 'veiligheidsfouilleringen' op Schiphol is twee keer geconstateerd dat hij centimeters dikke bundels bankbiljetten bij zich had.

Aan de telefoon vraagt Sanichar nog een keer aan U. wat de beste manier is om de koopprijs voor de ambassadeurswoning over te maken. “Nou eh... ik ben aan het werk in het Midden-Oosten”, zegt U. “Daar heb ik nog wat geld op de bank... en dat boek ik over naar waar ze maar willen.”

U. stuurt zijn vader in Paramaribo op 18 juni 1995 een fax met daarop het adres van de bank Ros Vneshtorg Borg in Moskou, rekeningnummer 87081011/001, alsmede de tekst: “..for the purchase of the former residence of the Russian Ambassador. The real estate located: Anton Drachtenweg 344, Paramaribo Surinam.”

Een dag later wordt 275.000 dollar overgeschreven van de bank Société Générale Libano Européenne in Beiroet naar de bank Ros Vnestorg Borg in Moskou. Op het overschrijvingsbewijs staat dezelfde Engelse tekst als op de fax. Kennelijk gaf U. met het faxbericht door welke omschrijving moest worden vermeld op de betalingsopdracht. De politie vond de fax en het overschrijvingsbewijs vorig jaar bij het doorzoeken van U.'s woning in Amsterdam.

Sanichar gaat eind juni 1995 met de Russische diplomaat V. Ouvarov naar het kantoor van notaris R. Ramautar in Paramaribo. De Russische Federatie draagt de eigendom van de ambassadeurswoning voor 275.000 dollar over aan Agrifarms N.V., een vennootschap die volgens de Kamer van Koophandel in Paramaribo niet is ingeschreven in het handelsregister. Sanichar vertegenwoordigt Agrifarms N.V. bij de notaris.

Etienne U. komt aan de transactie niet te pas. Is Agrifarms NV de rechtspersoon waarmee hij zijn aankoop wilde verhullen en een mogelijk beslag wilde voorkomen? Misschien biedt het vestigingsadres van de vennootschap een aanknopingspunt: volgens de notariële akte waarmee de ambassadeurswoning werd overgedragen is Agrifarms N.V. gevestigd op het woonadres van U.'s vader in Paramaribo.