Vordemberge-Gildewart

Met belangstelling heb ik het artikel van K. Schippers over Friedrich Vordemberge-Gildewart gelezen (CS 18 april). Mijn vader, de binnenhuisarchitect Paul Bromberg, was bevriend met de Vordemberges en ook ik ben als kind enige malen bij hen thuis geweest in Amsterdam. Ilse Vordemberge heeft in het artikel slechts een bescheiden plaats; haar functie is vermeld als secretaresse bij de Joodse Raad.

Het artikel gaat natuurlijk over de kunstenaar Vordemberge. Toch meen ik dat niet onvermeld zou moeten blijven dat Ilse in haar positie bij de Joodse Raad zich uitermate moedig en doortastend heeft gedragen bij het redden van door de Duitsers gevangen joden uit de Hollandse Schouwburg, waar zij was tewerk gesteld.

Mijn moeder en zuster waren naar de Hollandse Schouwburg gebracht nadat zij waren opgepakt bij het verhuizen van het ene naar het andere onderduikadres in de herfst van 1943. Ilse Vordemberge heeft er toen voor gezorgd dat zij daar konden ontsnappen en hun kaarten uit de administratie gelicht, zodat zij op het dagelijkse appèl niet zouden worden gemist. Zij heeft daarmee hun leven gered. Het risisco dat zijzelf hiermee nam zal duidelijk zijn.