Wetenschappelijk kroegleven

Cafe; De Leydtse Herbergh, Leidseplein 2, 1017 PT Amsterdam. Tel. 020-4280428. Open zo t/m do 10-01.00u, vr/za 10-03.00u.

Juist in een tijd dat de interessante gedachten niet voor het oprapen liggen, is in het uitgaansleven een trend van diepgang waarneembaar. De toekomst is aan het café dat een nieuwe gedachte uitdraagt, een avontuur in zichzelf is, maar vooral: er niet zomaar is. Een modern café heeft een reden. Was het bord 'grand café', een schijnseltje geel licht en wat houten lambrizering aan het begin van dit decennium nog voldoende om volk te lokken, in de tweede helft van de jaren negentig houdt een beetje cafébaas er een theorie op na.

Het hoeft allemaal niet te kloppen, als het maar klinkt en, nog belangrijker, als het maar toont. De vermaarde horecabaas Sjoerd Kooistra, eigenaar van vele etablissementen in Amsterdam, waaronder de Rum Runners, bedacht het volgende: anoniem vermaak is 'uit', Nederland zit weer in gezamenlijkheid te ganzenborden, dus op het Leidseplein moet een Engelse pub komen. De Leydtse Herbergh op de hoek van het Leidseplein kent om te beginnen een historische dimensie, want vroeger zat op deze plek een herberg met die naam. Het is géén kille witte ruimte waar de bezoeker zich in een stationshal waant - fout! jaren tachtig - maar een knusse boel. Volgens de manager van de Engelse 'grand pub', zoals de nieuwe café-variant van Kooistra heet, Kevin Williams, is een Engelse pub iets heel anders dan de ook allang niet meer originele Ierse pub. “In Ierland is het kroegleven gericht op drank, in Engeland gaat men naar de kroeg voor de gezelligheid”, zegt hij.

De Leydtse Herbergh heeft vier verdiepingen, een lift brengt de bezoeker op en neer. De manager, die van Amerikaanse afkomst is, heeft zich zichtbaar in het land van herkomst van de pub verdiept: “Engeland kent een 'underclass', een 'middleclass' en een 'upperclass”, meldt hij als hij over de verschillende verdiepingen in de pub komt te spreken. Maar de verdiepingen zijn niet bedoeld als onderscheiding van klasse, haast hij zich te zeggen. Wel heeft elke verdieping een eigen sfeer. Zo is de eerste verdieping vooral kroeg, de muziek is er wat harder dan op de hogere verdiepingen. De tweede verdieping is ingericht als woonkamer, de derde verdieping is eetcafé-achtig, de vierde verdieping is weer woonkamer. “De mensen hebben genoeg van de anonieme cafés, ze willen praten in plaats van schreeuwen”, zegt Williams.

De verwetenschappelijking van het kroegleven zit hem niet alleen in de theorievorming er omheen. Ook in de kroeg is zij zichtbaar. Tussen de Chesterfield-banken staan op alle verdiepingen van de Leydtse Herbergh gevulde boekenkasten. Wie op zaterdagavond dus toch niks te doen heeft, kan even neuzen in 'The Oxford History of Music', 'Islam in the Sudan', 'Halsbury's Laws of England' of 'The Age of Humanism 1540-1630'. Ja, het gebeurt ook echt, verzekert Williams. “Op de vierde verdieping heb ik al mensen zien lezen.” De boeken zijn volgens hem een steuntje in de rug van de in deze tijd van leegte en gebrek aan ideologie niet zelden stokkende gesprekken. “Als de conversatie een dip krijgt, kun je een boek pakken en zeggen: 'wist je dit al?”' Nee, de lijvige werken zijn volgens hem niet te moeilijk voor de klanten. “Mensen in de jaren negentig zijn intelligent”, luidt zijn theorie. “Iedereen heeft tegenwoordig een computer.” Baten ze niet, dan schaden die boeken trouwens ook niet; op rommelmarkten zijn ze voor een paar gulden per stuk op de kop getikt. Geen geld voor zoveel theorie.

Door de potjes custard powder en sinaasappeljam die naast de boekenkast staan, moet de klant zich in Engeland wanen. Maar na eén blik uit het raam op coffeeshop de Bulldog is duidelijk dat we nog altijd op het Leidseplein zitten. Overigens is het uitzicht vanaf de vierde verdieping op dit Hollandse plein - oh paradox! - wel het interessantste dat deze Engelse pub te bieden heeft.

Aanvankelijk was het personeel Engels, maar die “konden de bitterballen niet uitleggen”, dus nu staan er frisse Hollandse meiden in spijkerbroek achter de bar. In de Leydtse Herbergh kun je Guiness drinken (halve pint 4,50) of Kilkenny bier (idem). De kaart kent geen Engelse gerechten, wel bitterballen van Kwekkeboom (6,50), uitsmijter rosbief (12,50) en kipsaté (14,50). De verklaring: “Engelsen zijn niet onze doelgroep, we zitten hier tenslotte op het Leidseplein.”