ANNO 1865; Voor seksbaron en edelman

De Posthumus Winkel, speciaalzaak voor stempels, drukwerk en graveerwerk. St. Luciënsteeg 23-25, Amsterdam. Inl 020-6255812.

Al meer dan honderd jaar geldt de Amsterdamse speciaalzaak Posthumus als hét adres voor stempels, drukwerk en graveerwerk. In 1865 is de Posthumuswinkel in de Kalverstraat begonnen. Vlak voor de eeuwwisseling verhuisde de winkel naar de Sint Luciënsteeg nummer 25. In 1904 werd daar door Posthumus een nieuw winkelpand neergezet. Sedertdien is er aan de gevel niets veranderd. Alleen het interieur heeft kleine veranderingen ondergaan. Het monumentale pand aan de St. Luciënsteeg wordt bezocht door deurwaarders, advocaten en notarissen die er hun officiële stempels bestellen.

Maar ook andere vrije-beroepsgroepen weten de winkel te vinden. Onlangs werd er een stempel gemaakt voor een heerschap dat onder het wapen van Amsterdam zijn titel wenste: seksbaron. Volgens Frederik Breurken, die de zaak al 37 jaar bestiert, bezoeken meer vreemde types de zaak: “Dagelijks komen hier figuren voor een stempel waarmee ze een verblijfsvergunning of paspoort trachten te vervalsen. Ik heb feeling voor dergelijke lieden gekregen en weet meteen als het niet snor zit. Ze friemelen onrustig met papiertjes van het consulaat of een kopie van een paspoort en vragen of een stempel nog dezelfde dag klaar kan zijn.” Posthumus kan weliswaar alles maken op stempelgebied, maar aan vervalsingen werkt het bedrijf niet mee. De Tweede Wereldoorlog vormde daarop een uitzondering: toen vervalste het bedrijf heimelijk Duitse stempels voor het verzet.

De firma, waarin ook zoon Peter en zijn vrouw meewerken, is het visitekaartje van de Koninklijke Posthumus Fabrieken in Sloterdijk. Daar worden dagelijks tussen de achthonderd en twaalfhonderd stempels gemaakt. Behalve het arsenaal aan officiële, op maat gemaakte stempels voert Posthumus een assortiment van zo'n zevenduizend stempels voor de hobbyïst. In Amerika heerst volgens Breurken een ware stempelrage, maar ook in Nederland groeit de belangstelling. Op zondagen zijn er twee drukbezochte stempelcursussen waar kaarten worden ontworpen. Tegen kerstmis wordt de winkel druk bezocht door mensen die zelf kaarten maken.

De vervaardiging van een stempel is een technisch proces. Eerst wordt er op een computer een tekst gemaakt die wordt geprint. Die print wordt gefotografeerd en het negatief wordt onder een glasplaat gelegd. Vervolgens brengt men onder de glasplaat een laag van twee à drie millimeter vloeibaar polymeer aan, waarna het geheel wordt belicht. Daar waar de tekst staat, verhardt zich het polymeer, de rest vloeit weg.

Niet aan te slepen, volgens Breurken, zijn tegenwoordig apparaten waarmee een ex libris kan worden gemaakt. Voor zo'n honderd gulden is er al een tangetje waarmee boeken kunnen worden voorzien van een logo, monogram of wapen. Ook het eerder in onbruik geraakte lakzegel voor de brief is weer in zwang. Van de kant van adellijke families is er een gestage vraag om wapens te graveren voor een ring of een stempel.

Ingeklemd tussen het Begijnhof en het Amsterdams Historisch Museum trekt de winkel veel toeristen. “Ik krijg vaak te horen dat ze zo'n winkel nog nooit hebben gezien.” Als tweede generatie is Breurken totaal vervlochten met het bedrijf. “Als mensen me aanspreken met meneer Posthumus laat ik het maar zo.”