Tien vergadertips voor particuliere aandeelhouders

Zalenverhuurders en horeca-exploitanten wrijven zich in de handen, de drukkers van jaarverslagen zijn tevreden en de advertentieverkopers in de kranten zien de kolommen vanzelf gevuld raken met oproepingen. Deze maanden is het weer vergaderen geblazen voor de ruim 160 beursgenoteerde Nederlandse bedrijven.

Met beleggen in het prisma van de belangstelling en nooit eerder vertoonde aantallen particuliere beleggers (750.000 of meer), kan het druk en spannend worden op de vergaderingen van aandeelhouders. Welke opstelling werkt het beste, wat kan wel en wat net niet meer?

1. Bereidt u voor op een lange zit. Vergaderingen van grote bedrijven duren al snel een paar uur.

Dat is het gevolg van slechte vergaderleiding, overdreven lang stilstaan bij het afgelopen jaar (vaak een herhaling van het jaarverslag) en vragenstellers die geen vragen stellen maar zelf aan het woord zijn. Schrale troost: de bar is pas na afloop open. Wees gewaarschuwd: op steeds meer vergaderingen mag niet gerookt worden, ook geen sigaren.

2. Koester geen overdreven verwachtingen over uw invloed. Die is doorgaans nul. Het bestuur en de commissarissen achter de tafel weten zich veelal beschermd door welgezinde grote aandeelhouders, of een administratiekantoor dat het stemrecht op de aandelen heeft, terwijl de beleggers slechts het recht op dividend en koerswinst (of verlies) bezitten.

3. Als u een vraag wilt stellen, want daar is de vergadering in de praktijk voor, concentreer u op een of twee onderwerpen. Vermijdt waslijsten. Hoe meer vragen, hoe slechter de beantwoording, leert de ervaring. Stel gerust een vervolgvraag als het antwoord onbevredigend of niet diepgaand genoeg is.

4. Lees van tevoren het jaarverslag, en liefst ook andere informatie die een beeld geeft van het bedrijf en de bedrijfstak, zoals analistenrapporten, die uw bank of commissionair in effecten produceert. Deze aansporing lijkt overbodig, maar wie wil de aandeelhouder van ING zijn die vroeg hoeveel kantoren de bank eigenlijk had - en na enige consternatie achter de bestuurstafel te horen kreeg dat die informatie op de eerste pagina van het jaarverslag stond.

5. Stel uw vraag zo vroeg mogelijk. Het is goed gebruik na het verslag van de bestuursvoorzitter de vertegenwoordiger van de Vereniging van Effectenbezitters te laten voorgaan.

Wie te lang wacht met een vraag loopt de kans niet aan bod te komen of verwezen te worden naar de (veel latere) rondvraag, als de voorzitter opeens haast maakt omdat hij er achter komt dat de vergadering al drie uur duurt en punt drie (van de acht agendapunten) nog niet is afgerond. Pas op: sommige bedrijven hanteren vergaderagenda's zonder rondvraag.

6. Kijk in het jaarverslag welke informatie is opgenomen die specifiek voor aandeelhouders bestemd is (koersinformatie, aantal aandelen, verwatering door optierechten, beursomzetten), en dring aan op verbetering als het te weinig is. Bestuurders en commissarissen zijn daar gevoeliger voor dan u denkt.

7. Schroom niet om controversiële onderwerpen aan te kaarten, dat geeft de doorgaans bedaagde bijeenkomsten, die eerder een familiereunie van jongere ouderen lijken dan een serieuze bijeenkomst, wat meer inhoud. Vragen als: Waarom doet u overnames die niet aan de winst per aandeel bijdragen? Waarom heeft u geen milieuparagraaf in het verslag? Waarom wordt commissaris X eigenlijk herbenoemd? Wat zijn de kwaliteiten van mijnheer Y dat hij commissaris bij dit bedrijf moet worden? Waarom heeft u zelf wel opties, maar uw personeel niet?

8. Stel gerust een persoonlijk probleem met het produkt of dienst van de onderneming aan de orde, maar doe dat bijvoorbeeld na afloop. Nooit zult u zoveel hotemetoten bij elkaar treffen, aan wie het in een klachtenbrief nuttig refereren is. Een aandeelhouder is ook maar een klant.

9. Vraag om de notulen toegestuurd te krijgen, zodat u alles op uw gemak later nog een keer kunt nalezen.

10. Vraag nooit wat het kost dat de complete, hoogbetaalde raad van bestuur en raad van commissarisen u een ochtend of middag overwegend zwijgend toestaren. Dat doorbreekt de mystiek van het aandeelhouderskapitalisme.