Netanyahu hoort morgen over vervolging

JERUZALEM, 19 APRIL. De hoogste openbare aanklager in Israel, Edna Arbel, zal morgen bekend maken of premier Benyamin Netanyahu wegens fraude wordt aangeklaagd.

Gisteravond, voor de joodse rustdag inging, verklaarde Arbel: “Ik heb mijn beslissing genomen. Het was moeilijk.” Zij weigerde details te geven over de uitkomst van het ernstigste corruptieschandaal waar een Israelische premier ooit in verwikkeld is geraakt, de zogeheten Bar-On-affaire. De Israelische radio berichtte dat Arbel had gezegd dat de beslissing “hard” was.

Na een onderzoek van 12 weken heeft de Israelische politie afgelopen woensdag geconcludeerd dat Netanyahu moet worden vervolgd wegens zijn rol in de Bar-On-affaire. Ook adviseerde de politie om Netanyahu's kabinetschef, de minister van Justitie en de leider van de Shas-partij uit Netanyahu's regeringscoalitie aan te klagen.

Openbaar aanklager Arbel heeft op basis van dat rapport een beslissing voorbereid. Het is geenszins gezegd dat zij en haar collega Elyahu Rubinstein de aanbevelingen (geheel of gedeeltelijk) zullen overnemen. Arbel staat bekend om haar doortastend, onafhankelijk optreden. Zo aarzelde zij in november niet om haar baas, de vorige minister van Justitie, aan te klagen wegens een valse getuigenis voor het Hooggerechtshof. Velen zijn erover eens dat Arbel, ook onder hoge politieke druk, tot een afgewogen oordeel kan komen over de vraag die de kern vormt van deze immens gevoelige zaak: waar precies worden schimmige politieke manoeuvres een strafbaar feit?

Dat er schimmige politieke manoeuvres hebben plaatsgevonden, “staat buiten kijf”, zei policoloog Reuven Hazan gisteren, de televisieverslaggever die de affaire in januari naar buiten bracht. Hij beschuldigde Netanyahu ervan Roni Bar-On tot procureur-generaal (de juridisch adviseur van de regering) te hebben benoemd met een geheime bedoeling: Bar-On zou zijn macht aanwenden om de leider van de ultra-orthodoxe Shas-partij, Arye Deri, die in een corruptieschandaal is verwikkeld, aan een rechtszaak te helpen ontsnappen. Als dank zou de Shas-partij het Hebron-akkoord met de Palestijnen goedkeuren. Daarmee bleef Netanyahu's regering voor een val behoed. Bar-On trad echter na 24 uur af - voor het schandaal naar buiten kwam - omdat de rechterlijke macht openlijk zijn competentie in twijfel trok.

De oorspronkelijke beschuldiging van de journalist is in het politierapport sterk afgezwakt. Het rapport is geheim, maar de kern ervan is uitgelekt. De politie heeft bijvoorbeeld niet geadviseerd Bar-On aan te klagen. Ook vormt de veronderstelde Hebron-deal niet de basis van de conclusies van de politie. Wat overblijft, is een verslag van 995 pagina's over politiek handjeklap rond de benoeming van Bar-On en diens opvolger.

Leden van de Shas-partij waarschuwden gisteren dat zij het niet zullen accepteren als hun leider voor de rechter moet komen. “In dat geval moet het land zich op een aardbeving voorbereiden”, dreigden zij. Netanyahu's Likud-partij organiseerde een adhesiebetuiging in Jeruzalem, waarbij honderden supporters stickers op muren en aan lantarenpalen plakten.

Temidden van alle onzekerheid proberen Netanyahu's coalitiepartners een strategie uit te stippelen. Een partij gaf te kennen dat zij zelfs uit de regering wil stappen als morgen enkel blijkt dat Netanyahu “moreel onacceptabel” heeft gehandeld, zelfs als hij juridisch de dans ontspringt.