Minder offervlees voor meer geld

Dezer dagen vieren de moslims het jaarlijkse offerfeest. Maar dit jaar is het anders dan voorgaande jaren. De gekkekoeienziekte heeft de prijzen van de dieren opgedreven. 350 Gulden voor een lam.

MAREN-KESSEL, 19 APRIL. Eerst wordt de koe gekanteld in een speciaal daarvoor ontworpen cilinder. Dan wordt zijn kop, die uit het apparaat steekt, door een van de medewerkers van het slachthuis opzij getrokken en met een touw vastgemaakt aan de zijkant van het apparaat. Een andere slachter snijdt daarna de hals van het beest door, met twee snelle bewegingen. Drie mannen beginnen hardop te bidden in het Arabisch, de taal van de Koran, terwijl het bloed uit de hals van de koe golft. Minuten later schopt de doodbloedende koe nog tegen de stalen wanden van de cilinder.

Dezer dagen vieren moslims het jaarlijkse offerfeest dat het einde van de periode van de bedevaart naar Mekka markeert. Maar dit jaar is het anders dan andere jaren. Werden vorig jaar nog 42.403 schapen en geiten en 445 runderen volgens de islamitische ritus - zonder verdoving en met een halssnede - geslacht, nu zullen dat er aanmerkelijk minder zijn.

De prijs van lammeren, geiten en schapen is immers gestegen. Vooral lamsvlees is duur, omdat de consument in Franrijk en Engeland meer lam eet sinds de gekkekoeienziekte BSE heeft toegeslagen. De prijs van geiten en schapen ging ook omhoog, maar minder sterk dan in sommige moslimkringen gedacht lijkt te worden. “Sommige mensen denken dat de prijs is verdubbeld, maar die zijn niet goed geïnformeerd”, zegt Theo van Mook, eigenaar van slachterij Islam Centrum in het Brabantse dorp Maren-Kessel.

De rug, de kop en de milt van schapen en geiten zijn door de Veterinaire Hoofdinspectie van het ministerie van Volksgezondheid dit jaar ongeschikt voor consumptie verklaard, als gevolg van de ziekte scrapie die verwant is aan de gekkekoeienziekte. Gevolg: de dieren zijn duurder en de gelovigen krijgen er minder voor terug.

Vooral Marokkaanse moslims hebben dit jaar besloten geen dier in Nederland te slachten, maar geld te sturen naar het moederland om daar een dier te offeren. De islamitische leer stelt dat ook geld kan worden gestuurd naar landen waar armoede heerst en mensen het vlees echt nodig hebben. Wie in Nederland een dier offert, mag een derde deel van het vlees zelf houden, moet een derde deel afstaan aan familie en vrienden en brengt een derde deel naar de moskee.

Bij het Islam Centrum is het vrijdag aanzienlijk minder druk dan andere jaren. Toch zijn er nog tientallen, vooral Surinaamse, moslimmannen die in de stallen achter de slachterij een dier uitzoeken. Sommigen kopen een of twee geiten. Andere gelovigen hebben de koop overgelaten aan vrijwilligers van de moskee. Een delegatie van de Taibah-moskee in Amsterdam Zuidoost koopt 75 schapen, 74 geiten en vier lammeren. De prijzen lopen uiteen van 140 gulden voor een geit, 250 gulden voor een schaap en 350 gulden voor een lam. Een koe kost, afhankelijk van het gewicht, tussen de 1500 en 2000 gulden. Een rund wordt doorgaans door maximaal zeven moslims gezamenlijk gekocht.

Voordat de dieren naar de slachtbank gaan, onderwerpen de mannen van de Taibah-moskee hen aan een grondige inspectie. Ze halen alle ziekelijk ogende dieren, en ook geiten met een gebroken hoorn, uit de kooi. Een gemankeerd dier zou een onwaardig offer zijn. “Als je iemand een cadeautje geeft, geef je ook geen rommel”, zegt Abdul Hamid.

Het begint eigenaar Van Mook allemaal te lang te duren. “Jullie moeten nu gaan bidden, kom op nou!” De imam van Taibah, Mohamed Azziz, snelt naar de slachtplaats. Twee vrijwilligers gaan met hem mee. Een heeft een lijst met namen bij zich van leden van de moskee die betaald hebben voor een offerdier. Bij elk dier dat wordt geslacht, wijst hij een naam aan. Op het moment van de slacht noemt de imam de naam van de persoon in zijn gebed. De andere vrijwlliger doet een kaartje met een nummer om de nog stuiptrekkende achterpoot van het dier. Op die manier krijgt degene die het offer doet ook het juiste vlees thuis. De jas van de imam zit al snel onder de bloedspatten.

Op een korte lopende band wordt het schaap ontdaan van vel en poten. Een ronde ton vult zich snel met koppen. Het ruggemerg wordt uitgezogen, zodat de klant de rug toch mee kan nemen. Buiten staat het schapenvlees inmiddels te pruttelen in Surinaamse kruiden. Personenauto's en busjes vertrekken - volgeladen met plastic zakken vol vlees.