Jobstekeningen

Expositie Stiltecentrum AZU, Utrecht, de Uithof. Tot 27 april.

Heel haar leven had ze versieringen en decoraties gemaakt. Smaakvol, daar niet van. Maar dan, op een dag niet lang voordat ze aan botkanker kwam te overlijden, schudde Dominica Steengracht van Oostcapelle al het gestileerde van zich af en kwam ze tot een bijzondere religieus-kunstzinnige ontplooiing.

Sinds november vorig jaar lag moeder al in het Academisch Ziekenhuis Utrecht (AZU), vertelt haar jongste dochter Willemien (24). Op een gegeven ogenblik kregen we opdracht om al haar verfspullen, haar penselen en papier mee naar het ziekenhuis te nemen. Toen is ze aan de slag gegaan, doodziek was ze en ze kon zich nauwelijks meer bewegen. Terwijl ze daar maar lag, is ze met een geweldige krachtsinspanning één dag en twee nachten tot vijf uur in de morgen bezig geweest. Om al die tekeningen te maken. Drieënveertig tekeningen en teksten met felle kleuren over het bijbelboek Job. “Met haar laatste krachten heeft ze die tekeningen gemaakt”, zegt Willemien. Tot eind april zijn de tekeningen van Dominica Steengracht nog te zien in het Stiltecentrum van het AZU in Utrecht. Ze laten zien hoe zij met hart en ziel tegen de kanker vocht en hoe ze haar lot probeerde te begrijpen. Daarvoor vond ze inspiratie in het achttiende boek van het Oude Testament, het bijbelboek Job.

Die Job was de rijkste man van zijn tijd. Hij was een integer en waarachtig man, hij had respect voor God en ging het kwade uit de weg. Zeven zoons en drie dochters had hij, en dienstmeiden en knechten en een grote veestapel. Maar toen verging het hem anders dan hij, naar zijn oordeel, verdiend had. De totale ondergang komt op hem af, hij verliest al zijn kinderen en bezittingen en lijdt onder een vreselijke ziekte. Was hij dan slecht geweest?

Zijn vrienden beweerden van wel. Dat kon niet anders. Maar volgens Job klopte het niet. Hij had niets misdaan, al deze ellende had hij niet verdiend.

Dus daagt hij God uit. Hij wil in ere worden hersteld. Maar God reageert niet zoals ongelukkigen als Job en Dominica Steengracht dat graag zouden willen. Maar wel op een andere, dichterlijke manier waarin Gods macht en wijsheid centraal worden gesteld. Deze antwoorden in het boek Job hebben Dominica Steengracht die op 17 januari van dit jaar op 57-jarige leeftijd in Utrecht is overleden, op het laatst nog sterk geïnspireerd.

Ik weet eigenlijk niet of religie eerder zo'n grote rol in haar leven speelde en kerkelijk was ze beslist niet. Maar ze had wel iets met het jodendom. En ze vond het prachtig dat ik geruime tijd in Israel ben geweest.

Daar had ze wel iets mee. Kijk maar op die tekening met dat beeld van een dor stuk land dat vruchtbaar wordt. Daarin heeft ze vast en zeker iets van Israel gezien.

Ondertussen zitten de nabestaanden met de vraag wat ze, na de expositie in het stiltecentrum, met de tekeningen zullen doen. Wellicht zouden ze nog eens ergens anders tentoongesteld kunnen worden. Misschien wel in een ander ziekenhuis of in de koffiekamer van een kerkgebouw.