Helgers wil Bukman niet terug in de Tweede Kamer

DEN HAAG, 18 APRIL. CDA-voorzitter Helgers wil dat Kamervoorzitter Bukman na de verkiezingen van volgend jaar niet terugkeert als Kamerlid voor het CDA. Hij heeft Bukman onlangs dringend geadviseerd zich niet herkiesbaar te stellen. Bukman legt dit advies naast zich neer.

De nieuwe fractievoorzitter van het CDA, De Hoop Scheffer, is ongelukkig met de gang van zaken, zo wordt in de CDA-fractie bevestigd. Dit heeft er toe geleid dat volgende week beraad plaatsheeft tussen De Hoop Scheffer en Helgers over de opstelling van de kandidatenlijst. Als voorzitter van de Tweede Kamer neemt Bukman een andere positie in dan andere Kamerleden van het CDA. Zijn gezag als voorzitter is met onmiddellijke ingang in het geding als zijn eigen partij hem niet terugwil als Kamerlid, zo wordt in de CDA-fractie erkend.

Bukman werd vorig jaar pas na uitvoerige discussies voorzitter van de Kamer. Een deel van de Kamer wilde een vrouwelijke kandidaat. Na zijn benoeming ontmoette het functioneren van Bukman kritiek bij Kamerleden. De opvolger van Deetman kreeg het verwijt dat hij de vergaderingen van de Kamer slecht leidde. Het CDA had overigens vorig jaar geen recht op het voorzitterschap, maar de coalitiepartijen lieten het CDA deze post voor de duur van de huidige zittingsperiode van de Kamer, die loopt tot mei volgend jaar.

Het is nog onduidelijk in hoeverre Bukman alsnog een verkiesbare plaats op de kandidatenlijst van het CDA kan krijgen. In de top van de CDA-fractie wordt erkend dat de mogelijkheden voor De Hoop Scheffer om aanpassingen te bewerkstelligen beperkt zijn. “Het proces is al een hele tijd bezig; het wordt heel lastig voor hem”, zegt een lid van het fractiebestuur.

Voor partijvoorzitter Helgers geldt Bukman als een CDA'er van de oudere, bestuurlijk georiënteerde generatie die hij wil vervangen. Helgers streeft naar een vernieuwing van de Tweede-Kamerfractie met ten minste éénderde. Hij heeft hiervoor de steun van de partij, waarin al langere tijd sprake is van een anti-Haags sentiment.

Als Bukman door het partijbestuur daadwerkelijk onverkiesbaar wordt gesteld, kan hij alleen door steun van partij-afdelingen of via een voorkeursactie een Kamerzetel bemachtigen.

Paginna 3: Helgers wil geen senioren

Gisteren werd al bekend dat Helgers een aantal senior-Kamerleden, onder wie Lansink, Mateman en Van der Linden, na de verkiezingen niet terugwil als Kamerlid. Voor Bukman geldt dat hij pas enkele jaren Kamerlid is (sinds 1994). Hij was eerder partijvoorzitter en in de kabinetten Lubbers-II en Lubbers-III achtereenvolgens minister van Ontwikkelingssamenwerking, staatssecretaris van Economische zaken en minister van Landbouw.

Bij de beoordeling van Bukman speelt een rol dat hij als minister van Landbouw impopulair is geraakt bij de agrarische achterban van het CDA, zo bevestigen bronnen in de partij. Bij de kandidaatstelling van '94 zetten ontevreden partij-afdelingen Bukman al lager op de kandidatenlijst dan de plaats die het toenmalige partijbestuur hem had gegeven. “Dat sentiment lijkt inmiddels alleen maar sterker te zijn geworden. Hij ligt slecht bij delen van de partij”, zegt een partijbestuurder.

Partijvoorzitter Helgers heeft zijn advies over de zittende kamerleden op een bijzonder moment gegeven. Zijn beoordeling komt vlak na het vertrek van fractieleider Heerma, met wie hij al langere tijd discussie voerde over de kwaliteit van de fractie. Heerma heeft zich in die gesprekken steeds verzet tegen een grootscheepse vernieuwing van de fractie. De Hoop Scheffer is bij zijn aantreden geconfronteerd met een oordeel van de partijvoorzitter. “Helgers heeft gebruik gemaakt van het vacuum dat er was in de partij”, zo stellen fractieleden vast.

De komende weken moeten kandidaat-Kamerleden aangeven of zij daadwerkelijk beschikbaar zijn. Het partijbestuur stelt vóór de zomer de ontwerp-kandidatenlijst op en de partij stelt deze na enkele consultatieronde vervolgens in het najaar definitief vast. In de komende periode wordt vooral intern overleg gevoerd wie welke positie op de lijst kan krijgen. Het bestuur moet nieuw talent beoordelen en regionale voorzitters zullen onderling onderhandelen over de positie van 'hun' regionale kandidaten.