Weg met de kaviaar, leve het vliegende bed!

Telefoon in de hotelbadkamer en massage-stoelen in het vliegtuig. De reiswereld wringt zich in de gekste bochten om de zakenreiziger te paaien. Want de zakenman (m/v) anno 1997 is veeleisend en dient overal paraat te zijn. Auto en vliegtuig zijn veranderd in mobiele kantoren, de telefoon houdt tevens de beurskoersen bij en ook de koffer doet dienst als 'mobile office'. Over de trends in de zakenreiswereld aan de vooravond van de Business Travel Beurs.

De dagen dat de zakenreiziger met de tong zwart van de kaviaar door het luchtruim vloog, zijn voorbij. Getuige tal van onderzoeken heeft de business class-reiziger het zwaar te verduren: zo is niet alleen de kaviaar van de kaart verdwenen, ook de wijn schijnt tegenwoordig veel te koud te worden geserveerd.

Toch vormen deze culinaire teleurstellingen niet de grootste ergernis. Jaarlijks verschijnt het Corporate Travel Survey van Visa International waarin de voor- en afkeuren van Europese zakenreizigers worden onderzocht. Als grootste ergernissen worden gemeld: annuleringen, wachten en slechte verbindingen. Na deze irritatie top-drie gaat de grievenlijst verder met gebrekkige loungefaciliteiten, oponthoud bij de douane en slaapgebrek.

Het onderzoek onder zakenreizigers uit negen Europese landen heeft ook in kaart gebracht wat als prettig wordt ervaren. 'Niet gestoord worden', scoorde samen met 'vrije tijd' en 'weg zijn van kantoor' het hoogst. Op een laag pitje staan: gelegenheid tot ontspannen, belastingvrij winkelen en inflight-entertainment. Met deze onderzoeksresultaten kunnen aanbieders van vliegreizen beter inspelen op de behoeften van de zakenmens.

Voor de diverse belanghebbenden op de zakenreismarkt - vliegtuigmaatschappijen en hotelketens - is de Business Travel-beurs, die op 23 en 24 april in de RAI wordt gehouden, het moment bij uitstek om hun nieuwste vindingen te presenteren. Tijdens de beurs worden er elk uur twee workshops gehouden over nieuwe produkten en over mogelijkheden om op het zakenreisbudget te besparen.

Volgens KLM-woordvoerder Peter Wellhüner is de zakelijke wereld de afgelopen jaren meer op het geld gaan letten. Een tendens die niet alleen in Nederland en de rest van Europa, maar ook in de VS valt te bespeuren. Oorzaak is de toename van het zakelijke reizen. Uit onderzoek van American Express blijkt dat de uitgaven aan reis- en representatiekosten door het Amerikaanse bedrijfsleven in 1996 een record hebben bereikt van 156 miljard dollar. Volgens het onderzoek, dat is uitgevoerd bij 1.200 bedrijven, is het aantal zakelijke reizigers gestegen van 21 procent van het gemiddeld aantal werknemers in 1994 naar 27 procent in 1996. Europese zakenreizigers besteden gemiddeld een derde van hun werktijd, zo'n 52 uur per maand, aan zakenreizen. Zweden, Engelsen en Duitsers reizen het meest. Nederlanders, met hun onafscheidelijke plastic attachékoffers en trots gedragen Frequent Flyer bagagebadge, komen in de kopgroep van zakenreizigers niet voor.

De kaviaar mag dan nagenoeg verdwenen zijn van het vliegtuig-menu, de vliegwereld blijft zoeken naar wegen om de zakenreiziger aan zich te binden. Minder hapjes en snackjes, meer lijfelijk welbevinden. Zo zijn voor de zakenreiziger die intercontinentaal vliegt de afmetingen van de stoel en de stand van de rugleuning cruciaal. Sinds enige tijd heeft Japan Airlines (JAL) op de dagelijkse vlucht van Amsterdam naar Tokio een nieuwe Skyluxe Seat die de 11,5 uur vliegen dragelijker moet maken. De stoel is voorzien van zijwaartse hoofdsteunen met zes standen. Gehannes met een opblaaskussentje is overbodig geworden. De pitch - de afstand tussen twee stoelen - is van de Skyluxe Seat met 127 centimeter ruimer dan die van Air France en British Airways.

Mensen die vanuit New York of Londen first class vliegen met een Boeing 747-400S van JAL worden helemaal verwend, door de komst van de First Automatic In-Flight Massagechair. Op ruim 10 kilometer hoogte kan de reiziger kiezen uit drie soorten mechanische massage inclusief shiatsu.

Geen massage, maar wel een echt bed wordt de passagiers geboden in de first class bij British Airways (BA). Reguliere business class-reizigers met BA hebben een goede kans een up-grade te krijgen en zodoende ook in een vliegend bed - zoals BA het noemt - te belanden. Een opklapbaar tussenschot zorgt voor privacy en maakt van de stoel een soort couchette. Stewardessen verschaffen donzen dekbedjes en een blauwe pyama.

Het lijkt erop dat de luchtvaart, die zakenreizigers altijd heeft gelokt met innoverende technische foefjes als personal videos, telefoons aan boord en wijnen uit alle windstreken, nu beseft wat de reiziger werkelijk wil: ongestoord zo snel mogelijk met zo min mogelijk soesa aankomen op de plaats van bestemming.

BUSINESSBEURS RAI

Business Travel 1997 wordt op 23 en 24 april gehouden in de Zuidhal van de RAI Amsterdam (reserveren voor workshops: 070-3076358). De organisatie is in handen van Business Travel International Nederland (BTI), dat met een marktaandeel van 30 procent en een omzet van 800 miljoen gulden 's lands grootste zakenreisorganisatie is. BTI ontstond na een fusie van Arke Zakenreizen en Holland International Business Travel. De Business Travel-beurs is primair bedoeld voor de relaties van grote landelijke reisorganisaties en trok vorig jaar 2500 bezoekers. Onder de 82 deelnemers bevinden zich bedrijven op het gebied van informatietechnologie en verzekeringen, alsmede telefoon- en creditcardmaatschappijen.

DE HOTELKAMER

Hilton International heeft onlangs onder het motto Meeting The Millennium de wensen van het internationaal opererend zakenvolk in kaart gebracht. Er vielen enkele ingrijpende besluiten, volgens Roberto Payer, directeur van het Amsterdamse Hilton. Zo gaat de hotelketen in de nabije toekomst alle kamers voorzien van twee ISDN-lijnen (supersnelle verbindingslijnen). De telefoon staat niet langer uitsluitend naast het bed, maar ook op het bureau en in de badkamer. Omdat men tegenwoordig met minder bagage reist - zakentripjes worden korter en tal van attributen zijn lichter en kleiner geworden - wordt de kastruimte teruggebracht. Om de zakenreiziger goed voor de dag te laten komen, wacht hem in de toekomst wel standaard een broekenpers. Ook is een betaalbare quick-stomerijservice in oprichting, na klachten van zakenmensen over de hoge kosten en de lange tijdsduur van kledingreiniging.

Ook het interieur van de kamer is onder de loep gelegd. Het marmer moet wijken omdat in veel badkamers gele verkleuringen optreden. Graniet en gladde tegels komen er voor in de plaats. Vaste vloerbedekking zal plaats maken voor harde vloeren om tegemoet te komen aan carapatiënten. Hoog op de prioriteitenlijst van de zakenreiziger staat veiligheid en dus zullen kamers minimaal worden uitgerust met brandmelders en sprinkler-installaties.

Volgens Payer gaat de tv een nadrukkelijker rol vervullen in de hotelkamer. Behalve reguliere kanalen en movie-on-demand kunnen ook faxberichten, boodschappen en een wake up call via de tv verlopen. Ook kan de zakenreiziger zichzelf met behulp van de tv uitchecken, boodschappen doen en bestellingen plaatsen voor de roomservice. Een ander nieuwtje vormt gaming, een fenomeen dat in Amerika en Groot-Brittannië al een hoge vlucht heeft genomen: met een tv en een creditcardnummer waant de hotelgast zich in het casino en speelt hij vanuit zijn bed black jack of een ander kansspel.

Payer denkt dat zakenreizigers in de nabije toekomst steeds vaker zullen worden gelokt met het verstrekken van gratis vliegtickets, iets wat in de VS al tamelijk gewoon is. Onderzoek heeft uitgewezen dat er vaak louter om die reden bij een bepaalde keten wordt geboekt.

MOBIEL BELLEN

Draagbare telefoons behoren tot de weinige consumentenapparaten die nog een grote groei te wachten staan. In korte tijd is de stand by-tijd van diverse merken opgelopen tot zo'n honderd uur. Aanvankelijk moest de batterij eerst helemaal leeg zijn alvorens je hem kon opladen. Bij de nieuwe generatie intelligente batterijen is dat euvel verholpen. Klein is fijn: nieuwe modellen zijn nog compacter en lichter dan hun voorgangers. Een geringe omvang maakt het voor fabrikanten moeilijk om de knoppen zo te plaatsen dat ze bedienbaar blijven. Elk merk heeft z'n eigen gimmicks. Philips brengt met het model Spark als eerste een apparaat met spraakherkenning. Door de naam van degeen die gebeld moet worden hardop uit te spreken, kiest het apparaat automatisch het nummer. Een welkome aanwinst voor veiliger telefoneren vanuit de auto. Andere slimmigheidjes biedt Nokia met een model dat op een zonnecel werkt, Motorola's 98,5 gram wegende kleinood Star TAC geeft naar keuze een belsignaal of een lichte trilling. Angst voor de verhalen over een eventuele samenhang tussen elektromagnetische straling (EMS) en hersentumor tracht het Britse bedrijf Microshield in te dammen met een leren hoesje. Het is gevoerd met een dun laagje ijzergaas waardoor de uitstoot van EMS met circa 90 procent zou worden beperkt.

PERSONAL COMPUTER

Het revolutionaire Think Pad van IBM, de personal computer met uitschuifbaar toetsenbord, lijkt sedert de introductie van de laatste snufjes alweer bijna verouderd. Zo zijn er tegenwoordig ook de Handheld Personal Computers (HPC). In omvang is de HPC nauwelijks groter dan een bescheiden agenda. Philips Velo en de Companion van Compaq hebben een gewicht van minder dan 500 gram en werken op het nieuwe Windows CE, een afgeslankte versie van Microsoft. Niet minder indrukwekkend en bijzonder bruikbaar in de auto is de Nokia 9000 Communicator: de cabriolet onder de zaktelefoons. Op het oog een gewone mobiele telefoon, maar in een handomdraai klapt de 9000 zich open en komen computer, fax en modem binnen bereik. Met een gewicht van minder dan 400 gram biedt de 9000 de mogelijkheid om enkele uren te bellen, te faxen of te e-mailen. Met dergelijke apparatuur groeit de auto verder uit tot rijdend kantoor. Met de 9000 kan handsfree gebeld worden en kan desgewenst onder het rijden op Internet worden rondgesurfd. Wie tijdens een autorit ook nog wat printjes wil maken, kan met de 500 gram (incl. batterijen) wegende PocketJet van Pentax aan de slag. Zonder toner en met behulp van thermopapier verwerkt hij drie A4'tjes per minuut.

BAGAGE

Het afgelopen decennium is de vraag naar stevige, duurzame en vooral lichte soft luggage sterk toegenomen. Door de wachttijden bij de luchthavenband opteert zeker de frequente zakenreiziger voor een plooibaar of rijdbaar alternatief dat mee mag in de cabine. In de bagagecompartimenten boven de stoelen wordt tegenwoordig heel wat afgepropt en daarom past Schiphol voor de douane soms een test toe of bepaalde handbagage niet te fors is uitgevallen. Maximale afmetingen van handbagage zijn 55x35x25 cm en het maximale gewicht is 10 kilo. Business-class-reizigers mogen behalve deze handbagage een akte- of kledingtas meenemen van maximaal 8 kilo. Koffermerken als Delsey en Samsonite spelen wereldwijd een prominente rol. Recente trouvailles van Samsonite zijn de Mobile Office en de Ultra Transporter. Voor korte zakenreizen is de compacte Mobile Office met aparte compartimenten voor zakelijke en privé-spullen handig. Zo zijn er gescheiden vakken voor dossiers, een draagbare computer en kleinere vakken voor GSM, agenda en vliegtickets. De Mobile Office benadert het kreukvrije transport. Voor langere reizen is er sinds kort de Ultra Transporter, volgens de fabrikant een revolutionair systeem dat dankzij vier wielen zorgt voor optimale stabiliteit. Ook het interieur heeft enkele handige snufjes. Dankzij een uitklapbaar systeem van vakken kan de kleding opgevouwen in de koffer worden gelegd, waardoor de kast in de hotelkamer overbodig wordt.

JET LAG

Sommige zakenreizigers zweren er bij, maar over de bijwerkingen van melatonine als middel tegen een jet lag is het laatste woord nog niet gezegd. Het Geneesmiddelen Bulletin 1996, nr. 11, bericht dat melatonine ondanks het verkoopverbod van 1 april 1996 via Internet wordt geïmporteerd uit Amerika. Claims dat het middel een gunstig effect zou hebben op onder meer de levensduur, de cardiovasculaire en seksuele functies, de ziekte van Alzheimer en zelfs Aids, zijn, aldus het bericht, op niets gebaseerd. De zuiverheid van het produkt en de bijwerkingen op lange termijn zijn onbekend. Een artikel in het Pharmaceutisch Weekblad nr. 6, 1996 van Marcel Bouvy zal gebruikers niet veel zorgelozer maken: naar interacties met andere geneesmiddelen valt slechts te gissen. Wie huiverig is voor melatonine kan zijn jet lag wat in toom houden door tijdens de vlucht alcohol te laten staan en veel water te drinken. Andere gulden regel: niet gaan slapen na aankomst als het nog geen bedtijd is.

DE ZAKENAUTO

Voor velen begint het werk al onderweg. Via de GSM kan tegenwoordig een blik op de beursberichten worden geworpen en de weg kwijtraken is er dankzij de komst van de Travel Pilot RGS 05 van Blaupunkt (ƒ 8500) niet meer bij. Het zogenaamde Global Positioning System (GPS) bepaalt met behulp van satellieten tot zo'n vijf meter precies de plaats van de auto. Twee wielsensoren, een elektronisch kompas en een database op cd-rom zorgen ervoor dat de bestuurder desgewenst gesproken informatie krijgt over de te volgen route. Maar ook een beeldscherm brengt de route in kaart. Nieuw is ook het Voice Respons System CD VC50 van Pioneer. Het is een mega cd-wisselaar met een capaciteit van 51 cd's. Pioneer meent met deze superwisselaar tegemoet te komen aan de wensen van intensieve weggebruikers. De bediening geschiedt door middel van gesproken commando's: één woord is voldoende om de gewenste cd te kunnen beluisteren.

Reisgidsen

Het is de hoogste tijd dat er een gids verschijnt die vermeldt welke reisgids je het beste mee kunt nemen naar New York, Londen of Parijs. Een 'must' voor zakenreizigers die regelmatig naar die plaatsen vliegen zijn de Acces-gidsen van Richard Saul Wurman. De informatie gaat verder dan 'waar haal ik 'cash' na middernacht'. Er staan restaurants in die verstopt zijn achter huisdeuren en vele on-alledaagse tips: waar reserveer ik voor het weekeinde een kasteeltje en waar huur ik een Traction Avant om ermee naar toe te rijden? Wurman deelt steden in wijken in en werkt met verschillende kleuren. Rood voor restaurants en nachtleven; groen voor winkels, galeries en parken; blauw voor hotels en zwart voor musea, architectuur en wat luchtige historie. Zo brengt de gids je naar het pleintje waarheen zich een hongerige Hemingway zich rond het lunchuur begaf om een duif de nek om te draaien. Bij elk restaurant wordt de prijs aangegeven. Vier dollartekens op een rijtje betekent 'a month's pay'.