Oost-Europabank laakt corruptie

LONDEN, 15 APRIL. Verder uitstel van de noodzakelijke maatregelen tegen fraude en corruptie in Oost-Europa en de landen van de voormalige Sovjet-Unie zal steeds meer buitenlandse investeerders wegjagen. Die kritiek hebben verschillende afgevaardigden gisteren geuit bij de jaarlijkse aandeelhoudersvergadering van de Oosteuropese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling (EBRD) in Londen.

“Ofschoon dergelijke zaken zeker geen regel zijn, blijven ze een bron van zorg en hebben ze in sommige gevallen het werk van de bank bemoeilijk of zelfs gecompromitteerd,” aldus EBRD-president Jacques de Larosière.

Hij zei verder dat de EBRD, ook wel aangeduid als Oost-Europabank “niet zelfgenoegzaam” mag worden. “Ook al is het zo langzamerhand buitengewoon onwaarschijnlijk geworden dat ergens in de regio opnieuw een centraal geleide economie tot stand komt”, aldus De Larosière tot de ministers van Financiën en bankiers. Het betoog van de EBRD-president kreeg alom steun. “Voor landen die tot op heden met hervormingen zijn achtergebleven is nu de tijd aangebroken om te handelen”, aldus de Italiaanse minister van financiën Carlo Azeglio Ciampi. Ook minister Zalm van Financiën wil snellere aanpassingen in landen die tot op heden hun economieën nog nauwelijks hebben hervormd.

De EBRD wil een toenemend deel van haar activiteiten ontplooien in landen die nog maar gedeeltelijk gevorderd zijn in de transitie. Daarop hadden de leden van de bank op de vorige jaarvergadering ook al aangedrongen. Tot op heden heeft dit streven nog nauwelijks tot concrete resultaten geleid. Minister Zalm toonde daarvoor begrip. “We kunnen geen water uit de rotsen slaan”, zei hij. “We mogen niet het risico lopen dat we het geld in projecten steken en dat kwijtraken. De situatie in die regio blijft lastig. Maar de bank valt niets te verwijten.”

Zalm sprak niet alleen als minister van financiën, maar ook als vertegenwoordiger van de Europese Unie, waarvan Nederland voorzitter is. Zalm vertegenwoordigt bovendien bij IMF en Wereldbank een aantal Oosteuropese landen en voormalige landen in de voormalige Sovjet Unie, waardoor hij nauw bij de ontwikkelingen daar betrokken is.

Zalm toonde zich met name tevreden over initiatieven om het midden- en kleinbedrijf financieel te ondersteunen, omdat die sector in zijn ogen een belangrijke rol speelt in het opbouwen van de markteconomie. De Oost-Europabank heeft in de voormalige Sovjetunie fondsen opgezet in Rusland en Oekraïne die kleine en middelgrote particuliere ondernemingen van het noodzakelijk kapitaal kunnen voorzien. Binnenkort komt de bank ook met een 'Kaukasus-fonds' voor de voormalige Sovjetrepublieken Georgië, Armenië en Azerbeidjan.

Ofschoon tal van landen in de regio de afgelopen jaren vorderingen hebben geboekt, blijven ze worstelen met knelpunten. Volgens Zalm moet de bank vooral besparingen stimuleren. Hij ziet spaargelden als een van de voornaamste bronnen voor verdere economische ontwikkeling.

Europees Commissaris De Silguy wees gisteren op de voorgenomen uitbreiding van de Europese Unie. Om aan de voorwaarden tot aansluiting te kunnen voldoen, dienen de Oost-Europese landen, die naar verwachting als eerste voor toetreding in aanmerking komen, nog de nodige aanpassingen tot stand te brengen, vooral in hun concurrentiebeleid. Bij een omvangrijke operatie als vergroting van de EU ziet De Silguy voor de Oost-Europabank een vooraanstaande rol. De bank kan niet alleen een financiële bijdrage maar ook onder meer technologische kennis leveren.

De Slowaakse vice-minister van Financiën, Tatjana Silhankova, betoogde dat de Oosteuropa-bank “in elk stadium van de overgang naar markteconomie nodig is”. Silhankova drong aan op een evenwicht tussen de bankactiviteiten in de landen die de meeste vorderingen hebben geboekt en de landen die nog maar pas zijn begonnen. De Duitse delegatie toonde zich voorstander van de verschuiving van de activiteiten van de bank. “De bank moet zich terugtrekken uit landen als daar de particuliere sector dezelfde taken kan vervullen”, aldus de Duitse staatssecretaris van Financiën, Jürgen Stark. (Reuter, ANP)