Turkse leiders op pelgrimstocht naar Mekka

ANKARA, 14 APRIL. De Turkse premier, Necmettin Erbakan van de moslim-fundamentalistische Welvaartspartij, gaat vandaag voor de 25ste keer op pelgrimstocht naar Mekka, maar voor het eerst als regeringsleider. In Saoedi-Arabië bevinden zich inmiddels al vijf ministers en 53 van de 550 parlementariërs.

De verwachting is dat in totaal zeker 100 Turkse politici dit jaar de Haj, de grote pelgrimstocht naar Mekka, ondernemen. Volgens de seculiere Turkse kranten, die evenals de televisiekanelen in verband hiermee tijdelijk een of meer verslaggevers in Saoedi-Arabië hebben gestationeerd, spreken van een record sinds de oprichting van de Turkse republiek in 1923.

Vrijwel niemand in Turkije twijfelt eraan dat de omvangrijke uittocht naar Mekka van de Welvaartspartij, die sinds midden vorig jaar aan de macht is, vooral een politieke show is. Erbakan kreeg anderhalve maand geleden van het leger, de traditionele beschermer van het wereldlijke karakter en de Westerse oriëntatie van het land, de opdracht om de radicale uitwassen van de politieke islam aan banden te leggen en het Turkse onderwijs te hervormen. Binnen de Welvaartspartij bestaat grote weerstand om het dictaat van de militairen uit te voeren, maar aan de andere kant kiest men er voorlopig voor om aan de macht te blijven. Dat geeft de politieke islam de gelegenheid om het staatsapparaat te infiltreren en de islamitische ideologie aan een groter publiek op te dringen.

De grote aandacht in de seculiere pers voor de Mekka-gangers wijst op een zeker ongemak. Tussen de regels door wordt duidelijk dat de belangstelling voor de Haj wordt gezien als het zoveelste bewijs dat Turkije onder leiding van Erbakan van het Westen wegglijdt en dat de agenda van het land meer en meer wordt gedicteerd door de islam. Dat wordt nog eens onderstreept met een foto vandaag in verscheidene kranten van Yasin Ozbey, een parlementariër van de Welvaartspartij, die zelfs zijn negen maanden oude zoontje heeft meegenomen naar Saoedi-Arabië. De linkse Cumhuriyet (republiek) vraagt zich bovendien af of het wel enige zin heeft om 25 keer de pelgrimstocht te maken. Is één keer niet voldoende? De liberale Milliyet (nationaliteit) kwam gisteren treiterig met een lijstje van zaken waaraan degenen die de pelgrimstocht hebben voltooid zich moeten houden: zo is liegen verboden, evenals het bedriegen en gebruiken van anderen, bovendien rust er een verbod op ruziemaken en moet men zijn naaste voorkomend behandelen. Het zijn juist deze zaken waarmee politici in Turkije, de Welvaartspartij is daarop geen uitzondering, het niet zo nauw nemen.

Tansu Çiller van de conservatieve Partij van het Juiste Pad (DYP), de coalitiepartner van de Welvaartspartij, maakt van de afwezigheid van Erbakan gebruik om de gouverneurs naar Ankara te halen en hen in te lichten over de eisen van de militairen. De lokale autoriteiten moeten met name toezien op sluiting van illegale korancursussen en de islamitische onderwijsinstellingen die verbonden zijn met de tarikats, islamitische sekten. Bovendien moeten de gouverneurs strenger optreden tegen mensen die het verbod op islamitische kleding negeren.