Organisator piramidespel noemt terugeisen inleggeld 'karakterzwakte'; Kühn maakt 'kleine ondernemer' rijk

HARSKAMP, 14 APRIL. Op het parkeerterrein van zalencentrum De Molen in het Veluwse Harskamp staat een man in smetteloos donkerblauw pak de motorkap van een grote Mercedes te poetsen. Onder zijn gebruinde gezicht een felgekleurde das vol grote dollartekens. Één voor één druppelen andere, even feestelijk geklede lieden het parkeerterrein op en schudden de man van de Mercedes eerbiedig de hand - allen even goedlachs.

Het is de lach van het grote geld. De man, de 37-jarige Bernd Kühn, is het brein achter het piramidespel Team No Limits dat hier vanmiddag in de Molen wordt gepresenteerd, zoals dat elke zaterdag en zondag gebeurt op diverse plekken in Nederland.

Het leven in Harskamp gaat intussen ongestoord door. Op een steenworp afstand van het zalencomplex waar de voorbereidingen worden getroffen voor 'Het Grote Geld Spel' stromen dorpelingen ingetogen de kerk uit. Vrouwen in lange jurken en hoedjes op het hoofd. Mannen in het pak. De School met de Bijbel staat er deze zondag verlaten bij. Café Harskamp is gesloten.

In het lokale Chinese restaurant vertelt Kühn zijn verhaal. Het is de eerste keer dat de top van Team No Limits in de publiciteit treedt: “In 1982 besloot ik miljonair te worden. Als arbeider bij de spoorwegen deed ik niets anders dan werken, werken en nog eens werken. Ik vond dat ik zo niet langer kon doorgaan.”

Eerst stapte Kühn in de autohandel. Maar toen hij in 1983 een wel héél succesvolle klant in zijn zaak kreeg, koos hij voor de piramidespelen. “De eerste keer dat die man mijn zaak binnenstapte voor een auto bleek hij te weinig geld te hebben. Nog geen twee maanden later kwam hij weer langs, dit keer met heel veel geld, om een zes keer zo dure wagen te kopen als hij aanvankelijk van plan was.” De nieuwsgierigheid van Kühn was gewekt. De klant nam hem mee naar een presentatie van het piramidespel Life. Het was Kühns eerste kennismaking met het spel dat hem uiteindelijk meer dan miljonair zou maken. “Het was een vol zaaltje. Veel aanwezigen waren enorm enthousiast. Destijds wist ik niet waarom. Nu wel. Die mensen hadden heel veel geld verdiend.”

Binnen 24 uur legde Kühn 6.500 Duitse mark in. Hij wist vrienden en zakenrelaties enthousiast te krijgen voor het spel. “In drie maanden tijd verdiende ik zo 100.000 mark. Meer dan twee keer mijn jaarsalaris bij de spoorwegen.” Kühn deed alle auto's van de hand, zegde zijn baan bij het spoor op en wijdde zich volledig aan het piramidespel - of, zoals hij het zelf noemt, aan het multi-level-marketing-system. Eerst bij Life, later bij Jump, en weer later bij Titan. In het najaar van 1995 begon hij voor zichzelf. Omdat hij er bij Titan werd uitgegooid, zeggen ingewijden. Omdat de agressieve werkwijze van Titan hem niet aanstond, zegt hij zelf. Kühn nam een tiental 'managers' van Titan mee naar Team. Zelf heeft Kühn nooit nieuwe spelers hoeven werven. Dat deden de lagere echelons in de piramide voor hem. Wel kreeg Kühn, conform de regels van het spel, een substantieel deel van de 5.500 à 6.000 gulden die elke nieuwe speler inlegt. Het geld rolde binnen. En het rolt nog steeds.

Hoeveel spelers Team nu telt kan Kühn niet zeggen. Hoeveel geld hij totaal heeft verdiend evenmin. “Ik weet het niet. Niet zoveel als men denkt dat ik verdien. Bruto is niet hetzelfde als netto. De belastingdienst moet het precies weten.”

Elke nieuwe speler ('kleine ondernemer' in het jargon) legt 6.000 gulden in en gaat vervolgens op jacht naar nieuwe spelers, doorgaans in kringen van familie, vrienden, kennissen, en/of zakenrelaties - kortom in kringen waar de 'kleine ondernemer' op enig vertrouwen kan rekenen en dus op enig succes. Voor elke nieuwe speler die de 'kleine ondernemer' werft, krijgt hij duizend gulden. De rest van de 6.000 gulden inleggeld gaat naar de 'grote ondernemer' boven hem (2.000 gulden) en naar de spelers hoger in de hiërarchie. Kühn vangt als 'top' naar schatting 500 gulden per speler, al wil hij dat zelf niet zeggen. Elke 'kleine ondernemer' die twee nieuwe 'kleine ondernemers' heeft aangebracht schuift automatisch omhoog en wordt 'grote ondernemer'. Dan breekt het mooie moment aan dat andere 'kleine ondernemers' voor hem gaan werken.

Realiseert Kühn zich dat door zijn Team No Limits duizenden mensen in de problemen komen omdat ze geld hebben ingelegd maar geen nieuwe spelers kunnen vinden? “Wij brengen geen mensen in de problemen. Wij maken mensen rijk.”

Spelers die nu hun inleggeld terug willen, zoals de Vereniging Tegen Piramidespelen die managers van Team in kort geding voor de rechter hebben gedaagd, noemt Kühn 'karakterzwak'. “Elke nieuwe speler heeft een formulier ondertekend waarop staat dat hij geen recht heeft op terugbetaling.”

Is Kühn op de hoogte van de slaande ruzies die Team soms veroorzaakt in familie- en vriendenkring en tussen collega's? “We presenteren een systeem en als je je aan dat systeem houdt, loopt het goed. Ik weet het zelf, ik heb me destijds zelf ook moeten inkopen bij Life. Ruzie krijg je alleen als je iets zegt wat niet waar is. Het systeem is heel eerlijk. Krijgt iemand ruzie wegens lotto? Ons systeem heeft bovendien het voordeel dat je de uitkomst nog positief kunt beïnvloeden.”

Maakt Kühn dan, zoals tegenstanders beweren, winst ten koste van anderen? “Dat gaat ook op voor mensen die een weddenschap afsluiten op de wedstrijd Ajax-Feyenoord. Ook voor mensen die deelnemen aan een bingo-avond. En zelfs voor mensen die beleggen in opties op aandelen.”

Het spel is grenzeloos waardoor in principe niemand gedupeerd hoeft te raken, legt Kühn uit. “Neem een autorijschool. Die heeft toch ook in principe het eeuwige leven. Er komen immers telkens nieuwe mensen bij die hun rijbewijs willen halen. Zo is het ook met Team.”

Het verwijt dat mensen tijdens de weekeind-presentaties van Team No Limits onder druk worden gezet om geld in te leggen kan Kühn in het geheel niet plaatsen. “Onzin, men moet er altijd een nachtje over slapen voordat men geld mag inleggen. Er zijn zelfs deelnemers die pas een paar maanden na de presentatie betalen.”

Mensen krijgen volgens Kühn bij Team de kans meer geld te verdienen dan ze elders ooit voor elkaar gekregen zouden hebben. “Ik ben succesvol, niet alleen omdat ik miljonair ben geworden, ook omdat ik anderen succesvol heb gemaakt. Ik krijg veel dankbare reacties. Mensen hebben me zelfs om mijn handtekening gevraagd.”

Het spel is bedoeld voor deelnemers die veel geld willen verdienen, legt Kühn nog maar eens uit. “Mensen die dat niet willen, die liever tuinieren of, zoals mijn vader die timmerman is, liever hard werken in plaats van op vakantie te gaan, die zijn niet geschikt voor dit systeem.”