'Privatisering Schiphol kost te veel tijd'

Het kabinetsstandpunt over de privatisering van Schiphol laat al maanden op zich wachten. Kamerlid Van Rooy (CDA) vindt dat de ministeries van Verkeer en Waterstaat en Financiën hun huiswerk “kennelijk niet goed hebben gedaan”. Snelle duidelijkheid is volgens Van Rooy hard nodig.

DEN HAAG, 10 april. De beslissing over de privatisering van Schiphol, die het kabinet al rond de jaarwisseling had beloofd, werd deze week verder vertraagd. De ministers Jorritsma (Verkeer en Waterstaat) en Zalm (Financiën) hebben in het kabinet nog onvoldoende steun voor hun voorstel om over te gaan tot het verkopen van het staatsbelang in de luchthaven.

Volgens Verkeer en Waterstaat zijn tijdens het kabinetsberaad van afgelopen vrijdag door de andere ministers kanttekeningen bij het voorstel geplaatst. Verkeer en Waterstaat en Financiën zullen hun voorstel op enige punten moeten aanpassen. Minister Jorritsma meent dat het eerder om weken dan om maanden vertraging zal gaan. De bewindslieden zouden het in principe wel eens zijn dat privatisering gewenst is, maar 'technische details' houden de besluitvorming op.

Enkele weken geleden vroeg het Kamerlid Van Rooy (CDA) het kabinet waar het nadere standpunt over de privatisering van Schiphol bleef. Zij noemt het “volstrekt onduidelijk” waarom het kabinet zijn eigen toezegging een besluit te nemen rond de jaarwisseling niet is nagekomen. Voor de mogelijkheden van de luchthaven zich verder te ontplooien is snelle duidelijkheid van de overheid onontbeerlijk, zo meent zij.

Volgens de CDA-woordvoerster behoort de privatisering van Schiphol onderdeel te zijn van de brede maatschappelijke discussie over de toekomst van de luchtvaart, die de komende maanden wordt gevoerd. De vraag of Schiphol een overheidsbedrijf blijft of wordt geprivatiseerd is van belang voor de ontwikkelingskansen van de luchtvaart, zo meent zij. Met name wegens de internationalisering en om bedrijfseconomische redenen is privatisering gewenst. Het geeft Schiphol meer armslag bij het ontwikkelen van nieuwe diensten en het aangaan van allianties. Een geprivatiseerd Schiphol kan via aandelenemissies zélf geld aantrekken om nieuwe luchtvaartcapactiteit te financieren - en daarmee de financiële last voor de overheid verlichten.

De overheid bezit momenteel 76 procent van de aandelen Schiphol. Amsterdam en Rotterdam hebben respectievelijk 22 en 2 procent in handen. Van Rooy verwerpt het argument - te beluisteren bij Kamerleden van PvdA en GroenLinks - dat een spoedig besluit over privatisering van Schiphol de maatschappelijke dialoog over de toekomst van Schiphol vertroebelt. Door privatisering zou het kabinet de indruk wekken dat niet de overheid maar de 'markt' over uitbreiding van de luchthaven beslist. Kamerlid Rosenmöller (GroenLinks) kondigde gisteren aan over deze kwestie vragen aan het kabinet te stellen.

De overheid zal zijn greep op Schiphol niet verliezen wanneer de staat zijn aandelen verkoopt, zo stelt Van Rooy. Met wettelijke maatregelen blijft de overheid bepalen wat Schiphol wel en niet mag, zeker als het gaat om belasting van het milieu en het gebruik van de ruimte. Overigens heeft volgens ingewijden minister De Boer (VROM) om die reden ook geen bezwaren tegen een spoedige privatisering van Schiphol.

Een van de bezwaren die de luchtvaartmaatschappijen, met name KLM, tegen privatisering van de luchthaven aanvoeren, is het gevaar van stijging van de tarieven als gevolg van de monopoliepositie van Schiphol. Jorritsma en Zalm menen een oplossing gevonden te hebben door de ontwikkeling van de landingsgelden aan een maximum te binden. Voor forse prijsstijgingen op Schiphol hoeft volgens hen geen angst te bestaan, omdat Schiphol zich in dat geval uit de markt zou prijzen, vergeleken met grote buitenlandse luchthavens. Van Rooy voegt daaraan toe dat een geprivatiseerde luchthaven minder afhankelijk is van tarieven. “De ervaring bij de Britse luchthavens bewijst dat ontwikkeling van nieuwe diensten bijdraagt aan de verbetering van het rendement. Daardoor is er minder afhankelijkheid van de tarieven.”

Van Rooy vindt dat haast is geboden omdat andere Europese luchthavens, onder andere in Duitsland, op de nominatie staan om geprivatiseerd te worden. Als Schiphol vooraan in de rij staat bij de golf luchthaven-privatiseringen levert dat de staat een grote opbrengst op. Dat was enige jaren geleden ook de reden om de PTT snel te privatiseren, voordat gigant Deutsche Telekom naar de beurs ging.