Italianen verzuimen kwalificatie voor finale al in Arena veilig te stellen; Juventus ontneemt Ajax alle bravoure

AMSTERDAM, 10 APRIL. In een jaar tijd verloor Ajax in de Champions League thuiswedstrijden met één doelpunt verschil van Panathinaikos, Grasshoppers, Auxerre en speelde het gelijk tegen Atlético Madrid. Maar geen enkele keer heeft zich zo'n moedeloosheid meester gemaakt van de voormalige wereldbekerhouder als gisteravond na de voetballes van Juventus.

De superioriteit van 'de Oude Dame' bleek dermate groot dat in het Amsterdamse kamp weinig hoop meer bestaat op een finaleplaats. Het enige waar Ajax na de eerste confrontatie met Juventus tevreden over kon zijn was de uitslag (1-2). Die gaf beslist geen goed beeld van de werkelijke krachtsverhoudingen. De Italianen sprongen te kwistig om met de kansen en verzuimden de kwalificatie al veilig te stellen.

Dat was het enige verwijt dat Juventus kon worden gemaakt. De ploeg was in veel opzichten zo oppermachtig dat zelfs Ajax-trainer Louis van Gaal een gelaten indruk maakte. “Ik voel me nog niet verslagen”, kwam er met moeite over zijn lippen. In zijn analyse legde hij de nadruk op het kwaliteitsverschil. “Sinds we in 1994 van Parma verloren, zijn we niet meer zo weggespeeld. Hoewel ik toen niet eens het idee had dat onze tegenstander zoveel beter was. Vandaag hebben we op alle fronten onze meerdere moeten erkennen. Nadat we voor rust zo waren weggespeeld, vond ik dat we in de tweede helft nog een geweldige mentale veerkacht hebben getoond. Ajax heeft in Juventus gewoon een sterkere ploeg geloot.”

Uitspraken waaruit weinig vertrouwen spreekt op een goed resultaat in de return, waarin Ajax minimaal twee keer moet scoren. Het was gisteravond vooral de kansenverhouding die bij Ajax aanleiding gaf tot diepe ontgoocheling. De Amsterdammers hadden twee keer een echte mogelijkheid te scoren, Juventus acht. Meestal toonde doelman Van der Sar zijn grote kwaliteiten. Door zich telkens goed op te stellen voorkwam hij een afstraffing. Van zijn verdedigers kreeg Edwin van der Sar gisteravond niet veel steun. De laatste linie liet zich onder leiding van captain Danny Blind wat al te gemakkelijk vernederen door de spitsen Vieri en Amoruso, of de middenvelders Zidane, Jugovic of Di Livio. Van Gaal sprak achteraf zijn bewondering uit over het feit dat de spelers van Juventus, meesters in het een-keer-aanraken, bij elke balbehandeling een goede keuze maakten. Maar voorin was dat ook niet zo moeilijk want er stond altijd wel een Italiaan vrij in of rondom het strafschopgebied. Bij elke 1-2-combinatie lieten Frank de Boer, Danny Blind of Mario Melchiot zich simpel uitspelen. De opkomende zwartwithemden kregen enorm veel ruimte. Soms leek het alsof ze overal vandaan kwamen. Het was Ronald de Boer niet ontgaan: “Met een beetje pech hadden we in de rust al met 1-4 achter kunnen staan. Er waren veel misverstanden achterin. Om niet te spreken van een desorganisatie.”

Daarnaast had de motor van Juventus, de Fransman Zinedine Zidane, vrij spel op het middenveld. Zijn voormalige ploeggenoot bij Bordeaux, Richard Witschge, verzuimde hem terug te drukken op eigen helft. Ofschoon het ook de klasse was van Zidane dat hij zijn directe opponent uit de wedstrijd speelde. Gesloopt liet Witschge zich twintig minuten voor het einde vervangen.

Ajax bleek niet bestand tegen het loopvermogen van de middenvelders van Juventus. Didier Deschamps deed bij Jari Litmanen waar Witschge bij Zidane niet aan toe kwam: hij liet de Fin regelmatig de hakken van zijn schoenen zien. Op de vleugels waren Vladimir Jugovic (links) en Angelo Di Livio (rechts) ijzersterk. De laatste zorgde voor aanvallende impulsen, maar gaf ook regelmatig rechtsback Sergio Porrini rugdekking in zijn duels met Marc Overmars. De kleine linksbuiten moest ijzer met handen breken. Hij kreeg wel ondersteuning van Winston Bogarde, die bij een 0-1 achterstand Kiki Musampa verving, later in de mandekking ging spelen en uitgroeide tot de beste Ajacied. Tijani Babangida, de andere vleugelaanvaller, had wat meer ruimte dan Overmars, kwam door zijn snelheid in de eerste helft nog wel tot een paar aardige acties, maar was na rust uitgeblust.

Ronald de Boer klaagde als centrumspits over te weinig bruikbare ballen. Hij stond te vaak met zijn rug naar het doel van Angelo Peruzzi om gevaarlijk te worden. Toen Nordin Wooter er in kwam voor Arnold Scholten ging Ronald de Boer als rechtshalf weer beter spelen. Maar hij wil de vacante positie van de geopereerde Patrick Kluivert nog niet loslaten. “Er zijn momenteel weinig alternatieven te bedenken.”

Juventus heeft Ajax alle bravoure ontnomen. Niet alleen speltechnisch, ook psychologisch gezien hadden de Noorditalianen de Amsterdammers in hun zak. De 6-0 vernedering die Ajax onderging tegen Juventus in de voorbereiding, de eclatante triomf van afgelopen weekeinde in Milaan (1-6), de videobanden van andere duels, het heeft misschien allemaal meegespeeld. Na de 1-0 achterstand in de veertiende minuut liet de landskampioen zich te gemakkelijk imponeren. Ajax kent weliswaar te veel zwakke plekken om Juve te verslaan, maar werd bij tijd en wijle vooral in de defensie onnodig overklast door de lijstaanvoerder van de Serie A.

In de return moet Ajax hopen op een slechte dag van Juventus. Een voordeel is nog dat Bogarde beschikbaar is voor een basisplaats, bij voorkeur als mandekker. Danny Blind, die een gebrek aan snelheid vertoonde, zou in het Delle Alpi-stadion wat meer teruggetrokken dienen te spelen. En dan maar hopen op een briljante ingeving van een van de aanvallers of middenvelders.

De Ajacieden spraken zichzelf gisteravond alvast moed in. “We moeten erin blijven geloven, anders hoeven we niet meer te gaan”, meende Jari Litmanen. “We moeten in topvorm zijn en zo min mogelijk balverlies lijden”, vond Ronald de Boer. “We hadden vandaag toch vaak een vrij aanspeelpunt op het midddenveld als de bal snel rond ging.” En Richard Witschge zag het nog het meest somber in. “Je moet wel bijna met een hamer in je achterzak rondlopen, wil je deze tegenstander verslaan.”

Het werd gisteren doodstil in de Arena toen Amoruso zijn ploeg Juventus reeds in de veertiende minuut op voorsprong bracht. Scholten liet zich op de rechterflank uitspelen door Jugovic die een combinatie aanging met Vieri. De voormalige speler van Atalanta zag Amoruso vrijstaan en tikte de bal in een keer naar zijn ploeggenoot. Op de rand van buitenspel joeg de 22-jarige vervanger van Boksic de bal hoog in het net. Daarna regende het kansen voor Juventus.

Overmars brak een keer door de Italiaanse verdediging en werd buiten het zestienmetergebied onderuit getrokken door Porrini. In plaats zich te laten vallen schoot hij in een uiterste krachtsinspanning op doel. De zwak leidende Spanjaard Lopez Nieto paste terecht de voordeelregel toe, maar liet de kaarten in zijn borstzak. Zoals hij later in de wedstrijd ook verzuimde invaller Tacchinardi van het veld te sturen. Ronald de Boer: “Als ik me had laten vallen, was het misschien wel een rode kaart geweest.”

Vijf minuten voor rust drukte Juventus zijn overwicht in een tweede doelpunt uit. Deschamps mocht ongehinderd opkomen, speelde Vieri aan en die had alle gelegenheid de bal vanuit de tweede lijn in de hoek te mikken. Melchiot kwam te laat om het schot te onderscheppen.

In de tweede helft kreeg Ajax iets meer greep op het spel. In de 65ste minuut ontliep Litmanen de buitenspelval bij een steekpassje van Witschge. Ouderwets schoof de Fin de bal langs Peruzzi. Maar behalve een kopbal van Ronald de Boer en het moment waarop Wooter zich dichtbij het doel vastliep op enkele verdedigers en doelman Peruzzi, kreeg Ajax geen uitgespeelde kansen. Kort voor tijd kwam Zidane nog oog in oog met Van der Sar, maar hij schoot de bal rakelings naast en hield zo de hoop bij Ajax levend op een wonder in de return.