Jonge muizen in rijke omgeving krijgen meer grijze cellen

Laboratoriummuizen kunnen met zijn vieren bij elkaar leven in een doorzichtig kunststof kweekbakje van 25 bij 25 centimeter, met zaagsel, een voer- en drinkbakje en verder niks.

Dat is de standaard. Het is echter ook mogelijk muizen nestmateriaal te verschaffen, ze een tunnel te geven om doorheen te klauteren, een tredmolen en ander speelgoed en een interessante voedsel- en waterpartij. Dat alles met 12 dieren op een oppervlak van een vierkante meter. Voor de laboratoriummuis is dat een verrijkte omgeving. Onderzoekers van het Salk Institute for Biological Studies in La Jolla, California, onderzochten of muizen die vanaf de leeftijd van 21 dagen in een verrijkte omgeving leefden, meer neuronen krijgen in de hippocampus en de daarbij gelegen gyrus dentatus dan standaardbak-muizen (Nature, 3 april). De hippocampus is een sikkelvormig hersenonderdeel middenin beide hersenhelften en is betrokken bij emoties en individuele gedragingen.

Twaalf van de 21 dagen oude muizen, net van de moederborst af, werden in de grote bak gezet. Twaalf anderen werden over drie standaardbakjes verdeeld. Eerst mochten ze 28 dagen doorgroeien. Daarna kregen ze op 12 achtereenvolgende dagen een injectie met bromodeoxyuridine. Dat is een stof die wordt ingebouwd als base in DNA van delende cellen. Later, na het doden van de muis, kan met een kleuringsreactie worden zichtbaar gemaakt waar de stof is ingebouwd en waar dus celgroei heeft plaatsgevonden.

De muizen ondergingen een serie waterdoolhofproeven. Daarbij worden ze te water gelaten in een ronde bak en doen er goed aan zwemmend zo snel mogelijk een onder water gelegen plateau te vinden. Drie weken nadien werden de dieren gedood door ze te 'doorbloeden' met paraformaldehyde.

De dieren uit de grote kooi hadden een hippocampus die 15% groter was dan die van de dieren in de standaardbakjes. Ook in de gyrus dentatus, een belangrijke verbinding met andere hersengebieden, werden 15% meer neuronen geteld. De verrijkte dieren zwommen vanaf het begin kortere afstanden om het onderwaterplatformpje te vinden en leerden sneller.

Met de aankleuring van de DNA-base-analoog bromodeoxyuridine werd aangetoond dat in de verrijkt levende muizen meer celdelingen in delen van de gyrus dentatus plaatsvonden dan in de standaardmuizen. De gyrus dentatus is een hersengebied waar nog neurongroei bij volwassen zoogdieren plaatsvindt. Hiermee is aangetoond dat ook op jong-volwassen leeftijd bij muizen neurongroei nog belangrijk is.