Tekort aan IT-specialisten; PTT betaalt omscholing van academici

LEIDEN, 4 APRIL. Op kosten van PTT Post worden aan de Rijksuniversiteit Leiden dertig afgestudeerde academici omgeschoold tot specialist in de informatietechnologie (IT). De cursus, die een jaar duurt, wordt verzorgd door de vakgroep informatica van de Leidse universiteit.

De deelnemers zijn zogenoemde 'harde' bèta's die zijn afgestudeerd in vakken als wiskunde, natuurkunde en sterrenkunde. Aan de cursus werken vier fulltime docenten en dertig gastdocenten mee.

Minister Ritzen (Onderwijs) gaf gisteren het beginsein voor de cursus. Hij noemde deze informatica-opleiding “contractonderwijs op maat”. Met een verwijzing naar zijn eigen begroting van circa 38 miljard gulden wees Ritzen op de grote onderwijsmarkt daarbuiten, die volgens hem even groot als de onderwijsmarkt die de overheid bestrijkt. “Die twee markten ontmoeten elkaar maar moeizaam”, aldus de minister. Hij pleitte ervoor dat bedrijven investeren in hun menselijk kapitaal. Ritzen: “Bij voorgenomen overnames zie je dat de kwaliteit van het personeel een steeds grotere rol speelt.”

De animo voor deze IT-opleiding was groot, zo memoreerde ir. W. Dik, topman van KPN. “Er waren driehonderd reacties, en uiteindelijk hebben we dertig kandidaten een 'package' kunnen aanbieden, inclusief garantie op een baan bij PPT Post.” PTT Post maakt een zeer snelle groei door, aldus Dik. Het dagelijks bezorgen van 21 miljoen brieven en pakketjes is een majeure logistieke operatie waarbij specialisten in de informatietechnologie onontbeerlijk zijn. PTT Post heeft een cultuuromslag doorgemaakt, aldus Dik. “Wat is het beeld van de mensen bij de post? Dat zijn mensen met platvoeten die een relatie hebben met de gleuf in de voordeur.” Dik onderstreepte tegenover de cursisten: “Wie hier begint, begint met IT. Daarna ligt de wereld van post en telecommunicatie open.” Voor Dik is dit contract met Leiden geen eenmalige zaak. “Als dit lukt, kijken we als KPN hoe we dit kunnen voortzetten.”

Het tekort aan IT-specialisten is nijpend en structureel, aldus prof. dr. H.A.G. Wijshoff van de vakgroep informatica. Hij raamt het tekort “binnen enkele jaren” op tienduizend. Op jaarbasis leveren hogescholen en universiteiten thans zo'n duizend IT-specialisten af. Wijshoff wees op de kosten die software-huizen maken bij de werving van deze specialisten. Die variëren van 50.000 tot 250.000 gulden per werknemer. Het inhuren van IT-specialisten via een softwarehuis kost Nederlandse bedrijven 2.000 gulden per dag per specialist. Gezien de behoefte aan deze deskundigen noemde Wijshoff het verbazingwekkend dat er zo stellig wordt vastgehouden aan een cursusduur van vier jaar voor de universitaire opleiding informatica. Hij vroeg zich ook af waarom informatica “nog steeds geen integraal verplicht vak” is op de middelbare school. Wijshoff bestreed de indruk als zou de automatisering nu zo'n beetje afgerond zijn. Het tegendeel is volgens hem het geval. Wijshoff ziet een verschuiving van administratieve, ondersteunende taken naar de primaire taken. “Die informatiemaatschappij moet nog komen.”

Voor de secretaris onderwijs van VNO-NCW, drs. A. Renique, is de opleiding van leraren in de informatica een punt van grote zorg. In het schooljaar 1998/99 is informatica een keuzevak in de bovenbouw van Havo en VWO. “Tot op heden is echter nog geen docent hiervoor geschoold. Dat is een geweldige bottleneck”, aldus Renique.

Een van de cursisten is Job Jansen, topsporter bij Njord in Leiden (roeien) en tot voor kort parttime leraar wiskunde. Na twee jaar voor de klas te hebben gestaan, is hij, dertig jaar oud, ontslagen.

Jansen: “Er kwam een fusie. En dan geldt 'last in, first out'. Vandaar.” Hij vond het leuk als leraar, maar nu laat hij zich omscholen. Tijdens de cursus krijgt hij het minimumloon. Maar veel belangrijker voor hem is het contract voor onbepaalde tijd dat PTT Post hem heeft toegezegd.