Weens orkest besluit vrouw toe te laten

WENEN, 28 FEBR. De Wiener Philharmoniker hebben gisteren als het laatste belangrijke orkest ter wereld besloten vrouwen toe te laten.

Het orkest, dat sinds 1842 bestaat uit musici van de Weense Staatsopera die in hun vrije tijd buiten de opera concerteren, stond het laatste jaar onder sterke druk van de Oostenrijkse regering om een eind te maken aan het verbod op vrouwelijke leden. Ook vrouwenorganisaties in Amerika, waar de Wiener volgende week concerteren, hebben zich daarvoor sterk gemaakt. Nog verleden week liet orkestleider Werner Resel weten dat het orkest eerder zou worden opgeheven dan dat het zich zou laten dwingen tot zo'n beslissing.

De Wiener hebben nu tijdens een vier uur durende vergadering ogenschijnlijk uit vrije wil besloten vrouwelijke musici toe te laten. De harpiste Anna Lelkes zal de eerste zijn. Ze is sinds 1971 harpiste bij de Weense Staatsopera, omdat er geen goede mannelijke harpisten beschikbaar waren. Het zal echter nog drie jaar duren voordat andere vrouwen bij de Wiener kunnen spelen. Die termijn gold altijd al voor nieuwe musici van de Staatsopera.

Volgens orkestwoordvoerder Wolfgang Schuster is het besluit van gisteren gebaseerd op een overeenkomst met staatssecretaris Peter Wittman. Ook de Weense Staatopera zal nu meer vrouwelijke musici aannemen.

In de Oostenrijkse media waren de Wiener de afgelopen weken door hun starre houding het mikpunt van kritiek geworden. Het weekblad Profil betitelde ze als 'Phall-Harmoniker'. In Der Standard verscheen een karikatuur waarop de wegens zijn sympathieën voor de extreem-rechtse Joerg Haider omstreden bisschop Krenn gearmd zit met een ontgoochelde Philharmoniker en troostend zegt: “Ik begrijp je. Mij willen ze ook altijd vrouwen opdringen.”

De orkestleden werden in de media bekritiseerd omdat ze bleven weigeren vrouwen toe laten tot het orkest, hoewel de directeur van de Weense opera Ioan Holender en staatssecretaris Peter Wittmann al in januari hadden afgesproken dat dat nu moest gebeuren. De onderlinge verhoudingen tussen de leden van het orkest hebben geleden onder de kwestie. De jongere muzikanten waren voor de toelating van vrouwen en zijn nu verbitterd over schade die het parmantige gedrag van de oude collega's heeft veroorzaakt.

Bondskanselier Klima heeft in een reactie geprobeerd het gezichtsverlies van het orkest te beperken. Hij zei dat druk van buitenaf - zoals die van de Amerikaanse vrouwenorganisaties - in de regel altijd averrechts werkt en dat hij ervan overtuigd is dat de Philharmoniker op eigen kracht ook wel tot inkeer waren gekomen. Helemaal overtuigd zijn de Philharmoniker nog niet. Orkestwoordvoerder Schuster zei gisteren te hopen dat de vrouwen niet te veel van het werk worden afgehouden door zwangerschap en kinderen.