U2 speelt op nieuw album 'science-fiction gospel'

ROTTERDAM, 28 FEBR. Bijna 300 platenzaken in het hele land organiseren vandaag luistersessies fans kennis te laten maken met Pop, het nieuwe album van de popgroep U2. Platenmaatschappij Polygram verwacht vooralsnog geen Marco Borsato-achtige toestanden, als de nieuwe U2 zondag om middernacht verkocht mag gaan worden. De oorspronkelijke verschijningsdatum van november vorig jaar moest worden uitgesteld omdat U2 de deadline om artistieke redenen niet haalde.

Als geen andere popgroep slaagt U2 er consequent in om zichzelf te vernieuwen. In het bijna twintigjarig bestaan groeide het viertal uit Dublin uit van een hemelbestormende new wave-groep tot een universeel popfenomeen, dat zich in populariteit kan meten met de Rolling Stones en Michael Jackson.

Pop is het eerste U2-album in meer dan tien jaar waarop producer Brian Eno schittert door afwezigheid. Zijn plaats werd ingenomen door Flood, Nellee Hooper en Howie B, die respectievelijk hun sporen verdienden met Smashing Pumpkins, Soul II Soul en diverse dance-produkties. In de pers lieten de leden van U2 doorschemeren dat ze in de ban waren geraakt van triphop en techno, en dat de invloed van Underworld en The Prodigy zou doorklinken in hun muziek.

De titel Pop geeft echter aan dat U2 ook dit keer aan de smaak van een breed publiek appelleert. In een interview met het tijdschrift Mojo verklaart zanger Bono dat het tegenwoordige poppubliek zich heeft losgemaakt van de hokjesgeest en dat popgroepen die maar één stijl beheersen vandaag de dag hopeloos ouderwets zijn. In die geest klinken op Pop elementen door van triphop, met name in de fraaie ballade If God Sends His Angels die door Bono omschreven wordt als 'science fiction gospel'. De dansnummers Discotheque en Mofo zijn onmiskenbaar produkten van de sample-cultuur, toegepast door een rockband waarin vooral gitarist The Edge er alles aan doet om anders dan anderen te klinken.

Zo hedendaags als de twaalf nummers mogen klinken, blijft Pop in alle opzichten een album dat alleen door U2 gemaakt had kunnen worden. Geen popgroep laveert zo overtuigend tussen bombastisch en breekbaar en tussen spiritualiteit en wegwerpcultuur, op de jachtige elektrobeat van het muzikale reisverslag Miami of in het gedragen The Playboy Mansion, waarin de villa van Playboy-oprichter Hugh Hefner wordt voorgesteld als het walhalla van de consumptiemaatschappij. 'What am I to do', croont Bono, 'if beauty is truth / and surgery the fountain of youth?'

Tussen het dansvloergeweld van Disqotheque en de lo fi-achtige contemplatie van Wake Up Dead Man ontvouwt zich een rijk en veelzijdig album, dat nieuwsgierigheid wekt naar de manier waarop U2 de intiemere passages bij de grootschalige stadionconcerten zal gaan invullen. Bij de komende wereldtournee, die eind april in Las Vegas van start gaat, neemt de groep het grootste televisiescherm ter wereld mee om stadions te veranderen in een Popmart: een supermarkt voor de zintuigen.

    • Jan Vollaard