Pakistan en India gaan dialoog aan

NEW DELHI, 28 FEBR. De nieuwe Pakistaanse premier, Nawaz Sharif, heeft gisteren instemmend gereageerd op een voorstel van zijn Indiase ambtgenoot, H.D. Deve Gowda, om snel besprekingen met elkaar te beginnen.

De laatste keer dat de aartsrivalen India en Pakistan rechtstreeks bilaterale besprekingen op ministersniveau met elkaar voerden was begin 1994.

Sharif stelde gisteren in antwoord op een felicitatiebrief van Gowda ter gelegenheid van Sharifs aantreden voor dat de ministers van Buitenlandse Zaken van beide landen elkaar uiterlijk eind maart zouden ontmoeten. Daarna zouden zijzelf in een later stadium een topontmoeting kunnen hebben. De Indiase minister van Buitenlandse Zaken, Inder Kumar Gujral, zei vanmorgen dat India “positief” staat tegenover Sharifs suggestie.

Sharif en Gowda hebben zich onthouden van enige voorwaarden vooraf voor zo'n dialoog. Maar de Pakistaanse premier verhulde niet dat hij er geen heil van verwachtte als de kwestie-Kashmir niet aan bod zou komen. “Ik hoop dat u het met mij eens bent”, schreef Sharif, “dat het moeilijk zal zijn een zinvolle samenwerking op economisch en cultureel terrein van de grond te krijgen zonder enige vooruitgang over de essentiële kwestie-Jammu en Kashmir.”

Juist deze passage in Sharifs brief, die gisteren ook voor publicatie werd vrijgegeven, leidde tot gefronste wenkbrauwen op het ministerie van Buitenlandse Zaken in New Delhi. “De heer Sharif (...) lijkt de bus weer te hebben gemist door Kashmir te omschrijven als de essentiële kwestie en de vooruitgang inzake andere aspecten van de bilaterale betrekkingen afhankelijk te maken van de oplossing daarvan”, liet een hoge ambtenaar zich gisteren tegenover The Times of India ontvallen.

India en Pakistan hebben de afgelopen 49 jaar drie keer oorlog met elkaar gevoerd en tweemaal vormde de kwestie-Kashmir de aanleiding. India eist de souvereiniteit over het gehele gebied op en bezet sinds 1947 het grootste deel van het gebied. Pakistan bezet een kleiner deel en verlangt dat de overwegend islamitische bevolking zich overeenkomstig enkele oude resoluties van de Verenigde Naties in een referendum kan uitspreken over de vraag of ze bij India dan wel Pakistan wil horen.

Sinds begin 1990 woedt intussen in het Indiase deel van Kashmir een opstand van separatistische moslims, die volgens India worden gesteund door Pakistan. Daarbij zijn de afgelopen zeven jaar naar schatting 20.000 mensen om het leven gekomen. De laatste maanden lijken de militante moslims echter veel terrein te hebben verloren. In 1996 organiseerde India, tot ongenoegen van veel moslims in het gebied, tot twee keer toe verkiezingen, volgens neutrale waarnemers mede om aan te tonen hoezeer het de situatie meester is.

De premier van de Indiase deelstaat Jammu en Kashmir, Farooq Abdullah, heeft onlangs voorgesteld om voor eens en voor altijd een einde aan de kwestie-Kashmir te maken door de huidige bestandslijn dwars door Kashmir heen als de officiële grens tussen Pakistan en India te erkennen. Zowel in India als in Pakistan wekte deze suggestie echter alom woede op.