Witte Huis hotel voor geldschieters

WASHINGTON, 27 FEBR. President Clinton heeft zijn medewerkers twee jaar geleden uitdrukkelijk toestemming gegeven om het Witte Huis te gebruiken voor het bedanken van grote geldschieters, bijvoorbeeld door hun een overnachting aan te bieden in de fraaie Lincoln-slaapkamer.

In een handgeschreven briefje aan zijn voornaamste fondsenwerver, dat de Amerikaanse regering deze week heeft vrijgegeven, schrijft de president in januari 1995: “Ik ben klaar om meteen met de overnachtingen te beginnen.” Clinton ontkende gisteren nog eens dat hij toegang tot het Witte Huis ooit te koop heeft aangeboden of dat er “een prijskaartje” hing aan bijeenkomsten in het Witte Huis. De Amerikaanse wet verbiedt gebruik van het Witte Huis voor fondsenwerving.

Maar vele honderden geldschieters blijken niettemin een nachtje in de Lincoln-slaapkamer te hebben doorgebracht. Volgens The New York Times waren de logé's tussen 1992 en 1996 goed voor ruim tien miljoen dollar. Verscheidene Democratische fondsenwervers hebben toegegeven dat ze rijke Amerikanen een uitnodiging voor het Witte Huis en een ontmoeting met de president in het vooruitzicht stelden in ruil voor een bijdrage aan Clintons verkiezingscampagne (van minimaal 50.000 dollar).

Toen afgelopen najaar de eerste onregelmatigheden bekend werden over de fondsenwerving voor de campagne van Clinton, legde de president de verantwoordelijkheid bij de Democratische partij, die gescheiden geopereerd zou hebben van de Clinton-Gore-campagne. Nu blijkt dat de president zelf al in een vroeg stadium nauw betrokken is geweest bij de plannenmakerij voor allerlei omstreden manieren van fondsenwerving door de partij.

Dat grote geldschieters bedankt worden met gunsten en ontmoetingen met vooraanstaande politici is niets bijzonders in de Amerikaanse politiek. De Republikeinen hadden het afgelopen weekeinde voor de tweehonderd grootste donateurs van hun zogeheten Team 100 (minimaal 175.000 dollar over de afgelopen vier jaar) in een hotel in Palm Beach, in Florida, een driedaagse bijeenkomst georganiseerd waar ze eens rustig alle Republikeinse leiders konden ontmoeten. Trent Lott, de Republikeinse meerderheidsleider in de Senaat, zei geen reden te zien de manier van geld inzamelen te veranderen - hij noemde het “the American way”.

Maar de intensiteit waarmee Clinton als zittende president zich op de fondsenwerving storte is nieuw, evenals de openlijkheid waarmee hij het Witte Huis inzette bij het verlenen van gunsten. Hij stemde ermee in donateurs te belonen met allerlei aardigheidjes, zoals een keertje meevliegen in Air Force One, de president vergezellen tijdens het joggen, koffiebijeenkomsten in de kaartenkamer van het Witte Huis of een etentje. Natuurlijk waren er ook traditionelere beloningen zoals een ambassadeurschap of een benoeming in een commissie.

De politieke koffiebijeenkomsten waren zo populair, dat plaatsvervangend stafchef Evelyn Lieberman vorig jaar in een memorandum schreef dat stafleden die de president regelmatig voorlichten, moeten accepteren dat hun briefings tijdens een bepaalde periode “aanzienlijk bekort of afgeschaft zullen worden” om extra koffie-bijeenkomsten mogelijk te maken. Volgens Clinton is in het Witte Huis nooit om geld gevraagd. Wel zouden zijn gasten beseft hebben dat hij voor zijn campagne nu eenmaal veel geld nodig had. Veel bezoekers, maar niet allemaal, deden kort voor of na een bijeenkomst of overnachting in het Witte Huis een schenking.

Dinsdag gaf het Witte Huis een grote hoeveelheid documenten vrij die betrekking hebben op de fondsenwerving. Het gaat om stukken van voormalig plaatsvervangend stafchef Harold Ickes, die Ickes enkele dagen eerder al had overdragen aan een commissie van het Congres die de fondsenwerving van de Democraten onderzoekt. Uit de stukken blijkt dat Clinton kort na de vernietigende nederlaag die de Democraten leden bij de tussentijdse verkiezingen van november 1994 begon met het opzetten van een ambitieus systeem voor het inzamelen van geld. Republikeinen weten traditiegetrouw aanzienlijk meer geld in te zamelen dan Democraten, maar Clinton was duidelijk van plan ditmaal het onderste uit de kan te halen.

Het Witte Huis gaf deze week ook een lijst vrij met de namen van 983 gasten die in de afgelopen twee jaar in de Lincoln-slaapkamer of een ander logeervertrek in het Witte Huis overnacht hebben. De lijst was onderverdeeld in zeven categorieën: vrienden uit Arkansas, oude vrienden van elders, vrienden en supporters uit 1992 of later, functionarissen en hoogwaardigheidsbekleders, kunstenaars, entertainers en schrijvers, familieleden, en vrienden van dochter Chelsea. Zoals uit die aanduidingen al blijkt ging het volgens het Witte Huis in vrijwel alle gevallen om vrienden, of, zoals een woordvoerder zei, “mensen die de Clintons nog niet kenden maar met wie ze graag meer tijd wilden doorbrengen”. Onder de logé's waren computer-pionier Steve Jobs, actrice Candice Bergen, CNN-oprichter Ted Turner en regisseur Steven Spielberg, maar ook veel minder bekende Amerikanen.

De roep om aanstelling van een speciale openbare aanklager voor de kwestie van het campagne-geld is met de laatste onthullingen nog toegenomen. Als een van de eerste Democraten heeft de invloedrijke New-Yorkse senator Daniel Patrick Moynihan zich daarbij aangesloten. President Clinton wilde zich er niet over uitlaten, omdat het uitsluitend een zaak zou zijn van de minister van Justitie Janet Reno. Deze verklaarde gisteren dat ze nog niet beschikt over voldoende bewijs voor strafbare feiten om de aanstelling van een onafhankelijk aanklager te rechtvaardigen.

De onafhankelijke aanklager in de Whitewater-affaire, Kenneth Starr, houdt zich niet bezig met de campagnefinanciering. Starr nam vrijdag zijn eerdere aankondiging terug dat hij uiterlijk per augustus zal aftreden om een baan te aanvaarden aan Pepperdine-University in Californië. Na een golf van kritiek erkende Starr dat het onverstandig was geweest zijn vertrek aan te kondigen en zijn onderzoek daarmee aan een kunstmatige tijdslimiet te binden. Starr heeft nu beloofd aan te blijven zolang dat nodig is.