Tijd voor de boot

Zaterdag 1 maart begint de 'droge' Hiswa. De botenbeurs zal, ondanks de terughoudende consument, aanzienlijk groter zijn dan de afgelopen jaren. Hallen vol nieuwe vletjes, wedstrijdjachten, elektronica, historische schepen, 'tupperware' en zelfbouw.

Hiswa, 1 t/m 9 mrt, RAI, Amsterdam. dag. 10-18u, entree ƒ 20. Inl 020-5491212

'Wat mankeert er aan de watersport dat er geen groei meer in zit?' De in de Hiswa verenigde watersportbedrijven stellen zich die vraag, bij monde van voorzitter Jannus Boelen, hardop. Wie regelmatig op het water vertoeft, zal zich verbazen over die somberheid, want hij of zij ondervindt aan den lijve hoe druk het op mooie zondagen en in de vakantieperiode op veel plaatsen is. Of het nu gaat om de Loosdrechtse plassen, de Zeeuwse wateren of het IJsselmeer, er valt op topdagen niet rustig te varen. Een beetje stagnatie, misschien zelfs een lichte daling van de interesse zou welkom zijn, denk je wel eens stiekem.

Het uitblijven van groei houdt de watersportsector serieus bezig. “De jachtbouw heeft last van tegenwind en meer samenwerking lijkt noodzakelijker dan ooit”, zegt Jannus Boelen aan de vooravond van de 'droge' Hiswa. De watersport moet concurreren met andere vormen van vrijetijdsbesteding. “De moderne mens”, zegt Boelen, “heeft gebrek aan vrije tijd. Veel gezinnen hebben naast alle vaste bezigheden in de weekeinden weinig tijd over voor een boot.” Bovendien zijn schepen, zeker nieuwe, relatief duur. Een zeiljacht van zo'n 9 meter kost al gauw twee ton.

Ook de toenemende regelgeving (o.a. op milieugebied) en de verzadigde markt veroorzaken onzekerheid in de watersportbranche. Boelen voorziet dat veel kleine en middelgrote jachtwerven en -havens problemen krijgen als er niet beter wordt samengewerkt. De bedrijfstak omvat circa tweeduizend ondernemingen met een gezamenlijke omzet van twee miljard gulden.

Onzekerheid of niet, de belangstelling voor de komende Hiswa is, in elk geval van de kant van de leveranciers, aanzienlijk groter dan de afgelopen jaren. Ruim vijfhonderd exposanten (honderd meer dan vorig jaar) krijgen standruimte op de expositie, die qua oppervlakte dertig procent en twee RAI-hallen groter zal zijn dan de vorige keer. De organisatie kon de vraag naar standruimte niet aan. Daaruit valt af te leiden dat naarmate de druk op een bedrijfstak toeneemt de marketinginspanningen uitdijen. Misschien is er ook sprake van een inhaalslag na een aantal jaren waarin de droge Hiswa niet werd georganiseerd in het voorjaar, maar in december. Dat bleek een marketingblunder. De concurrentie van Sinterklaas en Kerst was domweg te groot.

Er is vanaf zaterdag in de RAI voor iedere watersportliefhebber wel wat te zien: veel zeil- en motorboten, nog meer elektronica, demonstraties, lezingen en wedstrijden. Ook de surf- en duiksport zijn, na enkele jaren afwezigheid, weer volop vertegenwoordigd. Een van de publiekstrekkers is de nieuwe Nederlandse boot voor de beroemde Whitbread-race om de wereld, overigens nog zonder mast en kiel. Opnieuw is er veel aandacht voor traditionele schepen. Er ligt een Lemsteraak, een Staverse jol en zelfs een Giethoornse punter, volgens hetzelfde model gebouwd als een paar honderd jaar geleden. Ook ligt er een klassieke Friese tjotter - voor het eerst sinds 1916 weer gebouwd - naar het beroemde model van Eeltje Holtrop van der Zee.

Naast alle 'tupperware', de polyesterjachten, is er ook veel hout te zien op de Hiswa. Wat opvalt is het grote aanbod van klassieke houten vletjes. Het is een trend die vermoedelijk is overgewaaid uit de Amsterdamse grachtengordel. In een vletje, met kleine diesel- of elektromotor, kun je zelfs in je goeie kleren uit varen. Het oogt fraaier dan een gewoon motorjacht en ingewikkelde handelingen met vallen en schoten zijn niet nodig.

Om in te spelen op de toenemende interesse om zelf een schip te bouwen is voor het eerst een casco-custombuilt paviljoen ingericht. Doe-het-zelvers kunnen daar terecht voor advies: welke scheepsarchitect kies je, welke werf en waarop moet je letten bij dekuitrusting, elektronica en interieur?

Een hierbij aansluitende noviteit, genomineerd voor de Hiswa Award, is het initiatief van voormalig jachtarchitect Adri Nolte. Hij wil een coöperatie oprichten die mensen met plannen voor de bouw van een eigen schip begeleidt en zorgt voor de collectieve inkoop van materialen. 'De Scheepsmaat', zoals de coöperatie in oprichting heet, vraagt leden een eenmalige contributie van vijfduizend gulden. Ze kunnen evenwel door goedkopere inkoop veel geld besparen (volgens Nolte wel 25 mille op een schip van 35 voet). Leden kunnen hun schip in de loods van de coöperatie bouwen. Machines en gereedschappen staan tot hun beschikking. Dat alles tegen huurvergoeding. “Eventueel”, zegt Nolte, “leveren we complete schepen in bouwdoos.”