Maak betere regels voor domeinnamen

Het kort geding over de Internet-domeinnaam ANWB.COM, dat twee weken geleden op het programma stond, is onverwacht afgelast. Naar het schijnt heeft de 'cyber-squatter', een Amerikaanse term voor een domeinnaamkaper, de merkenrechtelijke dreigementen van de ANWB serieus genomen en zich bereid verklaard de registratie van de domeinnaam alsnog aan de ANWB over te dragen.

Nog even voor alle duidelijkheid: een domeinnaam is het adres dat een Internetgebruiker moet intypen om op de homepage van een bepaalde onderneming te komen. In het internationale verkeer worden vooral namen met een .COM-uitgang gebruikt, in Nederland kennen we ook domeinnamen met een .NL-uitgang. Een domeinnaam kan maar één keer worden uitgegeven en het systeem werkt volgens het principe 'wie het eerst komt, het eerst maalt'. Dat maakt meteen duidelijk waarom de ANWB zich zo druk maakte. De registratie door een ander betekende dat de Wegenwacht zich niet meer onder deze domeinnaam op het Internet kon manifesteren. En dat is zoiets als niet onder de je eigen naam in het telefoonboek mogen staan.

In dit geval kreeg de ANWB zijn eigen domeinnaam terug. Maar het kan ook anders. Wat te denken van het volgende? De naam AJAX wordt gevoerd door verschillende Nederlandse bedrijven. Niet alleen door de voetbalclub, maar ook door een fabrikant van brandblussers en door een producent van een schoonmaakmiddel. In het dagelijks leven bestaan deze namen ongestoord naast elkaar. Dat kan omdat ze stuk voor stuk voor volstrekt verschillende zaken worden gebruikt. Maar bij de domeinnaamregistratie speelt het soort produkt of dienst geen rol en dus ontstaan problemen. De drie genoemde bedrijven hebben immers allemaal evenveel recht op de domeinnaam AJAX.NL. Maar er is er maar één die hem kan gebruiken, dat is degene die hem registreert. Het blijkt dat de voetbalclub er als eerste bij was. Daarmee is het voor de andere twee uitgesloten dat zij ooit nog van de domeinnaam AJAX.NL gebruik kunnen maken. Een kleine ramp, zeker als Internet inderdaad het meest gebruikte communicatiemiddel voor het bedrijfsleven wordt.

Kortom, de registraties van de 'cyber-squatters', die nu zo uitgebreid het nieuws halen, zijn het probleem niet. Het probleem zit hem in de te goeder trouw verrichte domeinregistraties van namen die ook door derden op een ander terrein of in een andere regio gebruikt worden. Daar creëert het registratiesysteem van de Internet-domeinnamen vijanden die er onder de bestaande merken- en handelsnaamwetten niet waren. De rigide regels die bepalen dat een domeinnaam slechts eenmaal kan worden vergeven, hebben als consequentie dat veel bedrijven op een onaanvaardbare wijze belemmerd worden bij de uitoefening van hun commerciële activiteiten.

Nu worden er in de Verenigde Staten op dit moment wel voorbereidingen getroffen om het aantal Top Level Domains uit te breiden (een Top Level Domain is de uitgang van de domeinnaam, zoals .COM). Het is de bedoeling dat er zeven nieuwe uitgangen bijkomen, zoals .FIRM (voor bedrijven), .STORE (voor winkels) en .INFO (voor informatieleveranciers). Dit is natuurlijk een stap in de goede richting. Zo kunnen meer bedrijven zich onder dezelfde naam op het net presenteren, elk met een verschillend Top Level Domain.

Maar deze maatregel helpt het geschetste probleem niet uit de wereld. Hij biedt geen oplossing voor de typisch Nederlandse domeinnamen, eindigend op .NL. De AJAX-brandblusser blijft machteloos aan de zijlijn staan. Internationaal zorgt hij wel voor enige verlichting, maar nog niet voldoende. Zeven nieuwe uitgangen is natuurlijk veel te weinig, daarvoor zijn er veel te veel verschillende soorten produkten en ondernemingen.

Niet gehinderd door enige technische kennis pleit ik dan ook voor een geheel nieuw, wereldwijd bruikbaar registratiesysteem, dat in de pas loopt met de bestaande merken- en handelsnaamwetten en dat elk bedrijf in staat stelt zijn eigen merk- of handelsnaam als domeinnaam te gebruiken. Zou het bijvoorbeeld niet mogelijk zijn om zowel de branche als het land van herkomst in de domeinnaam te verwerken, waardoor de naam een uniek karakter krijgt? Maar wat er ook verzonnen wordt, één ding is zeker, er is haast geboden. Straks wordt Internet echt populair.