'Beter draaiboek had export varkens kunnen voorkomen'

BOEKEL/BRUSSEL, 27 FEBR. Tussen 3 februari, de dag waarop onder boeren bekend werd dat er in Venhorst varkenspest was vastgesteld en 4 februari toen de pest officieel werd afgekondigd en er in het gebied een vervoersverbod werd ingesteld, hebben veel boeren varkens uit het gebied laten afvoeren. Dit vermoedt de veterinair deskundige S. van der Meys, die de hoogste Nederlandse landbouwambtenaar is bij de Europese Unie.

Vaststaat dat op 4 februari uit de regio Boekel, waarin Venhorst ligt, 2.300 biggen zijn vervoerd naar Ammerzoden buiten het gebied en dat die op 6 februari in Den Bosch zijn verzameld en van daar uit zijn vervoerd naar onder meer Italië. Daar werd deze week op twee bedrijven varkenspest vastgesteld. Volgens een woordvoerder van Landbouw gebeurde dat vervoer voordat het vervoersverbod van kracht werd en was er dus geen sprake van illegaliteit.

De Brabantse boerenvoorman H. Verkampen uit Gemert, varkenshouder en hoofdbestuurder van de Noordbrabantse Christelijke Boerenbond, zegt dat het er naar uitziet dat “het individuele belang sterker is geweest dan het groepsbelang en de naam van de sector” en dat daardoor veel varkensboeren nog hebben geprobeerd hun beesten uit het gebied te krijgen. Hij wijt dit aan het ontbreken van een draaiboek. “Daardoor was men al een dag verder voordat tot maatregelen werd besloten. Als je nu na drie weken ziet dat er nog steeds nieuwe maatregelen worden bedacht dan zegt dat genoeg.”

Volgens Verkampen treft de sector ook zelf blaam, “Die had voordat de pest uitbrak al moeten aandringen op een dergelijk draaiboek”. Ook Van der Meys pleitte gisteren voor de aanpassing van een rampenplan dat in geval van varkenspest sneller en efficiënter in werking treedt. Ook moeten transporten achteraf beter getraceerd kunnen worden, vindt hij. Tot op de dag van de uitbraak van de varkenspest voldeed slechts 10 procent van de varkenshouders aan de identificatie- en registratieplicht.

Deskundigen van het Permanent Veterinair Comité (PVC) uit Brussel, die vandaag voor de tweede maal de varkenspestgebieden bezoeken, zullen deze zaak onderzoeken. In Spanje, waar ook biggen uit dezelfde zending terechtkwamen, is besloten ze af te maken zonder dat besmetting is vastgesteld. Hetzelfde gebeurde al eerder in België waar alle uit Nederland na 15 januari ingevoerde varkens werden gedood. Spanje heeft inmiddels de grenzen voor levende Nederlandse varkens gesloten. In Spanje zouden Nederlandse varkens tegen dumpprijzen zijn aangeboden. Een woordvoerder van de Produktschappen voor vee, vlees en eieren ontkent dat.

Ook de Algemene Inspectie Dienst (AID) van het ministerie van Landbouw onderzoekt hoe het mogelijk is geweest dat Nederland met pest besmette varkens naar Italië heeft uitgevoerd. Ook zal worden nagegaan of de geruchten juist zijn dat er varkens uit de besmette gebieden zijn vervoerd naar de regio's Assen en Almelo die - onder beperkingen - zijn vrijgesteld van het exportverbod. Varkens uit de besmette gebieden zouden vandaar zijn uitgevoerd.

Meys verwacht dat het exportverbod nog zeker drie weken zal duren. Volgens hem ontsnapte Nederland woensdag op het nippertje aan een Europees exportverbod voor varkens uit het hele land niet alleen voor levende varkens maar ook van varkensvlees. Dat zou een ramp zijn voor de sector die voor tweederde is aangewezen op export. In Nederland worden jaarlijks 18,5 miljoen varkens geslacht en als karkassen uitgevoerd naar vooral Duitsland, Italië en Engeland. De Italianen zouden op een dergelijk verbod hebben gezinspeeld, aldus Meys.

In Veghel, in de regio waar al drie weken een vervoersverbod geldt, werd gisteren het zesentintigste geval van varkenspest ontdekt.