Walt Disney belaagd om hoge bonussen

NEW YORK, 26 FEBR. De bestuurlijke top van filmstudio en amusementsconcern Walt Disney had het gisteren zwaar te verduren op de jaarlijkse aandeelhoudersvergadering. Management en de raad van commissarissen overleefden weliswaar de slag maar niet zonder kleerscheuren.

Boze aandeelhouders en hun vertegenwoordigers hadden de laatste weken campagne gevoerd tegen vijf commissarissen en topman Michael Eisner. Aanleiding daarvoor was het ontslag van tweede man Hollywood-tycoon Michael Ovitz, die een afvloeiingspakket ter waarde van meer dan 100 miljoen dollar kreeg, bestaande uit 38 miljoen dollar ineens plus opties op aandelen. Bovendien kreeg topman Michael Eisner een nieuw contract dat hem een basissalaris van 750.000 dollar per jaar plus een optiepakket van 195 miljoen dollar opleverde.

Eisners contract voor tien jaar bevat ook provisies voor als hij zonder goede reden wordt ontslagen en bonussen als Disney het goed doet. Eisner onderging in 1994 een drievoudige bypass-operatie en voor de opvolging als hem iets overkomt wordt gevreesd. Eisner lijkt namelijk geen troonpretendenten naast zich te dulden. Het dienstverband van zijn vriend Ovitz als gedoodverfde opvolger duurde slechts veertien maanden. Ovitz vertrok met een van de grootste bonussen die ooit in het Amerikaanse bedrijfsleven zijn toegekend. Gisteren stemde 10,4 procent van de aandeelhouders voor het instellen van een salarisplafond.

Grote pensioenfondsen, zoals TIAA-CREF en Calpers, zijn zeer verbolgen over de regelingen, omdat die ten koste gaan van wat aan aandeelhoudersdividenden wordt uitgekeerd. Een groepje particuliere aandeelhouders heeft zelfs een rechtszaak aangespannen. Meer dan in Europa worden in de Verenigde Staten aandeelhouders gezien als de echte eigenaren van het bedrijf. Door middel van zogeheten proxy's kunnen aandeelhouders voorstellen voor veranderingen doen en moties indienen. Dat gebeurde gisteren dan ook.

Tijdens de vergadering gisteren in Anaheim (Californië) probeerden de boze aandeelhouders hun mede-aandeelhouders zover te krijgen dat ze de besluiten van het topmanagement afkeurden. Ook probeerden 24 van de 103 institutionele beleggers, die tezamen ongeveer 3 procent van de aandelen hebben, de herverkiezing van enkele leden van de raad van commissarissen tegen te houden.

Buiten de vergaderzaal protesteerden actiegroepen tegen de hongerloontjes van werknemers in Derde-Wereldlanden, zoals Haïti, die merchandiseprodukten voor Disney vervaardigen. Disney heeft zich vorig jaar uit Birma teruggetrokken, maar aandeelhouders vinden dat niet voldoende. Ruim 8 procent van de aandeelhouders stemde in de zaal voor toezicht op werkomstandigheden in bedrijven die Disneyprodukten maken.

Een ander teer punt is het gedrag van de raad van commissarissen. De leden daarvan, zestien in getal, zijn voor een deel goede kennissen van Eisner. Betwijfeld wordt daarom of ze als groep wel onafhankelijk genoeg zijn om de belangen van de aandeelhouders te behartigen in plaats van die van de heer Eisner. De herverkiezing van vijf van hen werd door veel aandeelhouders aangevochten. “Ik wil stellen dat de raad van Disney nog in de donkere Middeleeuwen leeft van wat bij bedrijven gebruikelijk is”, verklaarde John Nash, president van de National Association of Corporate Directors. “Hij is te veel in Eisners greep. Er zijn te veel tegenstrijdige belangen.”

Een van de commissarissen, Reveta F. Bowers, is het hoofd van de lagere school van Eisners kinderen. De kinderen zijn er inmiddels af. Een ander is Leo J. O'Donovan, president van Georgetown University, waar een van de Eisners is gaan studeren. De architect Robert A.M. Stern bouwde in Aspen, Colorado, een van Eisners buitenhuizen, ontwierp een Disneydorp in Florida en een bedrijfsgebouw in Burbank (Californië), waar Disney zijn hoofdkwartier heeft. Hij is nu commissaris. Ook een veeg teken in de ogen van grote beleggers is dat de commissarissen zelf nauwelijks Disney-aandelen hebben.

Andere commissarissen zijn onder meer Roy Disney, neef van Walt, acteur Sidney Poitier, de baas van Northwest Airlines en voormalig Disney-topman Gary Wilson, de voormalige senator George Mitchell en Irwin Russell. Mitchell krijgt 50.000 dollar per jaar voor adviseurschap en zijn advocatenkantoor in Washington nog eens 122.000. Russell is een advocaat in Beverly Hills en levert zijn diensten aan onder meer Michael Eisner. Tijdens een stemming gisteren onthield 12,7 procent van de aandeelhouders zich van steun aan de vijf commissarissen die voor herverkiezing waren voorgedragen.

Waarnemers noemden de tegenstand van de aandeelhouders aanzienlijk. Zelf spraken ze van een overwinning. Om en nabij de 10 procent tegenstemmers geven duidelijke signalen naar management en raad van commissarissen dat er grote ontevredenheid is onder beleggers. Pas sinds een paar weken waren ze gemobiliseerd om hun bedrijf kritisch te bekijken. Een voorstel dat meer dan 3 procent aan tegenstemmers krijgt, komt automatisch op de aandeelhoudersvergadering van volgend jaar aan de orde.

Enkele kwesties waarover gisteren werd gesproken spelen al maanden. Hoewel Disney vorig jaar goede winstcijfers bekendmaakte, verloopt de integratie van Capital Cities/ABC moeizaam. Disney nam het bedrijf in augustus 1995 over voor 20 miljard dollar en heeft een groot deel van dat bedrag nog steeds als schuld in de boeken staan. De komst en het vertrek van Ovitz, agent van heel wat sterren, hebben ook voor onrust gezorgd. Vlak daarvoor diende Stephen Bollenbach nog geen jaar bij Disney. Wie volgt Eisner op als zijn hart het begeeft? Geoffrey Katzenberg vertrok, Bollenbach ook en Ovitz is de laatste adjudant die zich gedwongen zag te vertrekken.

Alle geruchten van 1996 zorgden voor een sterk fluctuerende koers van het aandeel, dat nu echter weer naar de tachtig dollar loopt. Met de vergadering van gisteren achter de rug, lijkt alles weer even rustig. Voorlopig tenminste.