Holocaust schim boven voetbalduel

TEL AVIV, 26 FEBR. De Holocaust hangt vanavond als een schim over de vriendschappelijke voetbalwedstrijd tussen Israel en Duitsland in Ramat Gan. Overlevenden van de Holocaust hebben vanmorgen aangekondigd dat zij bij het stadion zullen demonstreren.

Nauwelijks een etmaal na aankomst bracht het Duitse elftal gisteren een bezoek aan Yad Vashem, het indrukwekkende monument in Jeruzalem dat is opgericht ter herinnering aan de zes miljoen joden die door de nazi's zijn omgebracht. De Duitse voetbalbestuurders waren ditmaal zo verstandig geweest om de spelers voor vertrek nog uitvoerig over de Holocaust voor te lichten zodat zij zich waardig en met gevoel voor de Israelische gevoeligheid in Yad Vashem zouden weten te gedragen.

In 1987, toen het Westduitse elftal eveneens een vriendschappelijke wedstrijd in Israel speelde en met 2-0 won, ging het in Yad Vashem mis. Enkele Duitse spelers gedroegen zich bij het oorlogsmonument zo opvallend onverschillig dat de Israeliërs er aanstoot aan namen en de Israelische pers over de Duitse voetbalploeg viel. Gisteren waren er geen klachten en doorstonden de goed voorgelichte Duitse spelers zonder moeilijkheden met strakke gezichten deze lakmoestest van gevoelens. Jürgen Klinsmann, de aanvoerder van het Duitse elftal, zei gisteren de juiste dingen op het juiste moment: “We moeten wat in de Holocaust is gebeurd doorgeven aan andere generaties in Duitsland zodat het niet opnieuw kan gebeuren.”

Wonderlijk genoeg was het dit keer Shlomo Sharf, de trainer van het Israelische elftal, die in een vraaggesprek met een Duits tv-station over de Holocaust uitgleed. Toen hem een vraag werd gesteld over de Holocaust antwoordde hij, kennelijk om geen spanningen op te roepen: “Wat is gebeurd is gebeurd.”

Bovendien vond Sharf het overdreven de Holocaust er met de haren bij te slepen. Voor veel Israeliërs was deze kruiperige houding om de Duitsers te ontzien onverteerbaar en de bondscoach kreeg dan ook een zee van kritiek over zich heen. Gisteren heeft hij zijn spijt betuigd over deze uitglijder. “Ik had het niet moeten zeggen”, zei hij. “Ik had moeten zeggen dat we tegen een andere generatie Duitsers spelen en dat we betrekkingen met de Duitsers hebben.”

Volgens Sharf heeft overigens niemand het recht hem de les te lezen omdat hij in de Holocaust vier grootouders en zeven ooms heeft verloren.

Pagina 15: Israeliërs vrezen Duitse voetbalshow

De belangstelling van Duitse zijde voor de voetbalwedstrijd Israel-Duitsland vanavond in Ramat Gan is aanzienlijk groter dan die van de Israelische kant. In Israel wordt niet goed begrepen waarom tientallen Duitse journalisten en cameraploegen met hun imposante apparatuur, zoals verplaatsbare studio's, naar Ramat Gan zijn gekomen. Voor een vriendschappelijk wedstrijd maakt dat een wat overdreven indruk. Om de Israelische onverschilligheid, die te maken heeft met de kansloosheid van de nationale ploeg, wat te verdoezelen heeft de Israelische voetbalbond bij uitzondering besloten 10.000 gratis kaartjes te verspreiden.

Dat de wedstrijd op een Israelisch televisie-station rechtstreeks wordt uitgezonden, is naast het koude weer één van de redenen van de lauwheid van het Israelische voetbalpubliek dat bij andere wedstrijden zo luidruchtig en emotioneel kan zijn. Door de afwezigheid van enkele Israelische sterren, van wie enkelen van hun buitenlandse clubs geen toestemming kregen om uit te komen voor het nationale elftal, is het humeur van trainer Sharf niet al te best. Bij de training deze week van “zijn jongens” bespeurde de bondscoach moeheid en wanorde.

De voetbalshow vanavond wordt volgens Israelische sportcommentatoren een eenzijdige Duitse aangelegenheid. Duitse sterren als Klinsmann kunnen vanavond met spectaculaire snelheid en vindingrijkheid voor het doel warmte geven aan een wedstrijd die voor de Duitsers als een serieuze training wordt gezien voor het WK-kwalificatieduel tegen Albanië, een andere kleine mogendheid op de ranglijst van het wereldvoetbal.

Een televisie-verslaggever kon in 1988, met de vernietiging van zes miljoen joden in het Hitler-tijdperk in gedachten, zijn blijdschap niet op toen het Nederlandse elftal in Hamburg het sterke Westduitse team in de halve finale om het Europese kampioenschap versloeg.

Het idee dat het “goed” is van Duitsland te winnen leeft ook in Israel, alhoewel geen zinnige Israeliër de illusie koestert dat het nationale elftal vanavond het Duitse team met schaamrood op de kaken van het veld kan sturen.

Mocht dat 'wonder' wel gebeuren, dan zal de vreugde op de tribunes van het voetbalstadion in Ramat Gan, bij Tel Aviv, geen grenzen kennen. Dan krijgt de overwinning iets van die mystieke-nationalistische sfeer van wraak op het verleden die ook de Nederlandse voetbalenthousiasten op de daken van boten in Amsterdam liet dansen.