Groter Schiphol ontoereikend voor groei luchtvaart

DEN HAAG, 26 FEBR. Uitbreiding van Luchthaven Schiphol biedt onvoldoende perspectief indien het kabinet ervoor kiest ruimte te creëren voor de groeiende luchtvaart. “Maar als wij 'ja' zeggen tegen een tweede nationale luchthaven moeten we ons bezighouden met de vraag wat dat voor het milieu betekent. En dat is een duivels moeilijke vraag.”

Dat zei minister De Boer (VROM) vanmiddag in Den Haag bij de presentatie van de zogenoemde Perspectievennota TNLI (Toekomstige Nederlandse Luchtvaartinfrastructuur), die de argumenten voor en tegen uitbreiding van de luchtvaart op een rij zet.

De nota is het begin van een maatschappelijke discussie over de toekomst van de luchtvaart die vier maanden zal duren. De milieubeweging zei vanmiddag in een reactie deze periode te kort te vinden voor een gestructureerd debat.

Minister Jorritsma (Verkeer en Waterstaat) onderstreepte vanmiddag dat “de uitkomst van de discussie niet bindend is voor het kabinet”. “Dit is geen referendum”, aldus Jorritsma. Overigens heeft zowel Jorritsma als premier Kok de afgelopen dagen onderstreept dat het kabinet een 'zuivere discussie' wil voeren, waarvan de uitkomst niet vaststaat.

In de nota zet het kabinet de dilemma's rond uitbreiding van de luchthavencapaciteit op een rij, zonder een keuze te maken.

De nota constateert dat de Nederlandse economie sterk afhankelijk is van de Rotterdamse haven en Luchthaven Schiphol. Wat de luchtvaart betreft concludeert het kabinet dat “alle signalen wijzen op een verdere wereldwijde groei” en dat “Nederland een goede uitgangspositie heeft om van deze groei te profiteren”.

Tegelijk wil het kabinet een “duurzame economische ontwikkeling”, waarbij economische groei, versterking van de concurrentiekracht en meer werk worden gecombineerd met een beter beheer van ruimte en natuur en een daling van de uitstoot van milieuvervuilende stoffen, zoals CO2. “Voorop staat dat de afweging positief moet uitvallen voor én milieu én de economische groei.” Het kabinet streeft een economische groei na van drie procent per jaar.

Het kabinet zal nog in deze regeerperiode een principe-besluit nemen over de vraag of de groei van de luchtvaart ruimte moet krijgen. Het besluit over een eventuele locatie voor een nieuwe luchthaven is zaak van een nieuw kabinet, omdat de besluitvormingsprocedures een snellere beslissing niet mogelijk maken. Eerder deze week zei VVD-leider Bolkestein dat al tijdens deze kabinetsperiode zou moeten worden beslist over de locatie, indien het kabinet besluit tot uitbreiding van de luchtvaart.

Pagina 2: Milieubeweging wil een langer debat

Het kabinet nodigt politieke partijen, milieu-organisaties, wetenschappelijke instellingen, maar ook individuele burgers uit deel te nemen aan de discussie. Voor een deel organiseert de overheid die discussie zelf, verder komt de discussie spontaan op gang. Zo begon de milieubeweging vorige week een grote campagne tegen uitbreiding van de luchtvaart.

De milieubeweging reageerde vanmiddag afkeurend op de kabinetsnota. Volgens elf natuur-, milieu- en bewonersorganisaties is de notitie 'onevenwichtig' en 'eenzijdig'. De milieugevolgen van de luchtvaart blijven onderbelicht en de economische voordelen worden overschat, zo schrijven ze in een gezamenlijke reactie. De periode van vier maanden die is uitgetrokken voor de nut- en noodzaakdiscussie is bovendien te kort, stellen zij. Volgens hen is er minimaal een jaar nodig om een werkelijk gedegen debat te kunnen voeren. Minister Jorritsma heeft die gedachte gisteren in de Tweede Kamer al verworpen.

Voor het kabinet staat vast dat, gegeven de milieugrenzen zoals die zijn vastgesteld, de huidige nationale luchthaven onvoldoende perspectief biedt voor het verwerken van verdere groei. De bouw van een Schiphol-filiaal met enkele landingsbanen elders, bijvoorbeeld in zee of het Markermeer, biedt als alternatief de beste vooruitzichten.

Een van de dilemma's waar het kabinet mee worstelt, is dat milieuvervuilende emissies door de luchtvaart de komende jaren sterk zullen toenemen. De groei van de wereldwijde luchtvaart is sterker dan die van de totale economie. “Op basis van modelberekeningen wordt ingeschat dat de emissies van de mondiale luchtvaart in 2015 zonder nieuwe maatregelen ongeveer het drievoudige zullen bedragen van de emissie in 1990. Ook Nederland heeft een aandeel in deze groei”, aldus de nota.

Ook de geluidhinder zal fors toenemen, indien het luchtverkeer in Nederland verder mag groeien. Uit de verschillende groei-scenario's die het adviesbureau Rand Europe heeft uitgerekend, blijkt dat de geluidsbelasting van het luchtverkeer zal verveelvoudigen. Daar komt bij dat niet mag worden verwacht dat de nieuwe vliegtuigen veel stiller zullen worden, schrijft het kabinet.

Rekening moet worden gehouden met de introductie van nieuwe, grotere vliegtuigtypen, zoals de mega-jumbo die met 800 tot 1.000 stoelen meer dan twee maal zo groot is als de huidige grootste jumbo, de Boeing 747. “Verwacht wordt, dat de mega-Jumbo iets lawaaiiger zal zijn dan de 747.”

Als tot uitbreiding van de luchtvaart wordt besloten, is een luchthaven op een eiland voor de kust volgens de nota met het oog op het milieu de beste oplossing. Geluidhinder en lokale emissies van vliegtuigen worden met een dergelijke oplossing zoveel mogelijk beperkt. Maar tegelijk zijn er grote onzekerheden over de verdere gevolgen voor het milieu. “Hierbij moet worden gedacht aan de gevolgen voor de ecologische waarden, de kustvorming, de scheepvaartroutes, nieuwe horizonvervuiling en vogeltrek.”

De elf natuur-, milieu- en bewonersorganisaties willen dat de overheid de leiding van de discussie in handen legt van een onafhankelijke commissie.