Advies na kwestie met gymnasiaste: Geen loting meer voor goede student

DEN HAAG, 25 FEBR. Het huidige lotingsysteem voor universitaire studies met een beperkt aantal plaatsen moet verdwijnen. Bij de toelating tot studies waarvoor een numerus fixus geldt, zoals medicijnen, moet meer gekeken worden naar de gemiddelde, hoge, cijfers bij het eindexamen VWO.

Tot deze conclusie komt een commissie onder voorzitterschap van de psycholoog prof.dr. P.J.D. Drenth. De commissie heeft vanmiddag haar rapport 'Gewogen loting gewogen' aangeboden aan minister Ritzen (Onderwijs). De discussie over het lotingsysteem laaide in de zomer op, toen de gymnasiaste Meike Vernooy ondanks een gemiddeld eindcijfer van 9,6 buiten de boot viel voor de studie geneeskunde. Sinds 1975 geldt voor wetenschappelijke studies met een numerus fixus een systeem van 'gewogen loting': wie hogere cijfers haalt heeft een grotere kans op inloten. Dit laat onverlet dat een kandidaat met extreem hoge cijfers kan worden uitgeloot.

Drenth stelt voor dat “maximaal vijf procent” van de beschikbare plaatsen wordt gereserveerd voor bijzondere gevallen, zoals rijksgenoten. Het restant van de plaatsen wil de commissie voor de helft toewijzen aan studenten met de hoogste gemiddelde eindexamencijfers. Een precieze grens kan de commissie niet noemen omdat die wisselt per jaar, afhankelijk van de collectieve examenprestaties. Op basis van berekeningen uit eerdere jaren noemt de commissie een gemiddeld cijfer van 7,3 of 7,4. De volgende 40 procent dient zonder weging te worden verloot onder gegadigden die lagere cijfers hebben behaald, aldus Drenth. Deze studenten kunnen maximaal twee keer meeloten en zij moeten op het VWO een relevant vakkenpakket hebben gevolgd. De resterende 10 procent aan plaatsen is beschikbaar voor kandidaten met relevante onderzoeks- of werkervaring. Anders dan nu voorziet Drenth hierbij een rol voor de universiteiten. Zij zouden deze studenten zelf mogen selecteren.

De bestaande numerus fixus in het wetenschappelijk onderwijs geldt onder meer voor de studies medicijnen, tandheelkunde, diergeneeskunde en medische biologie. Voor medicijnen waren dit jaar 1.750 plaatsen beschikbaar die via gewogen loting werden verdeeld over ruim 5.000 kandidaten. Gelet op de noodzaak van wetswijziging kan het systeem op zijn vroegst in het studiejaar 1999/2000 worden ingevoerd.

Aan de Erasmus Universiteit wordt met instemming gereageerd op het advies. “Er komt weer ruimte voor kwaliteit”, aldus een woordvoerder. Meike Vernooy zou volgens het voorstel van Drenth zeker zijn van een plek. Zowel op grond van haar eindcijfers, alsook als 'bijzonder geval' omdat zij al twee jaar meedeed aan medisch onderzoek. Tegen de wens van Ritzen volgt Vernooy dit jaar een speciaal voor haar samengesteld studieprogramma medicijnen in Rotterdam.