WIM SCHOUTEN 1919-1997; Inzicht in financiën

Wim is echt weg. Vorige week donderdag overleed Wim Schouten (77), een van de eerste directeuren van De Bezige Bij. Tot 1956 zorgde hij er samen met oprichter Geert Lubberhuizen voor dat de voormalige illegale uitgeverij in de eerste naoorlogse jaren uitgroeide tot een van de grote literaire fondsen in Nederland.

Samen introduceerden Schouten en Lubberhuizen hier de beste buitenlandse schrijvers bij een groot publiek. Van boeken als De pest en De vreemdeling van Albert Camus werden in korte tijd meer dan 60.000 exemplaren afgezet.

Schouten onderscheidde zich van zijn mededirecteur Lubberhuizen door scherp op de financiën te letten. Steeds weer kwam hij met nieuwe stunts die voor de broodnodige inkomsten zorgden. De meer literaire auteurs waren daar niet altijd even content mee.

Zo kwam Schouten in 1949 met het plan een Wereldatlas uit te geven met alle nieuwe grenzen erin. Met literatuur had dat weinig te maken, maar volgens Richter Roegholt in zijn Geschiedenis van de Bezige Bij redde het project De Bezige Bij op het nippertje van een faillissement.

Ook toen Schouten De Bezige Bij had verlaten en werkzaam was bij de papiergroothandel Proost en Brandt en uitgeverij Kluwer, bleef hij zijn oude liefde ter zijde staan. Als secretaris van het bestuur leverde hij het noodzakelijke weerwerk tegen zijn voormalige mededirecteur. Hij vroeg telkens om een begroting.

Schouten kwam het boekenvak binnen als verkoper bij de boekhandels Broese en Van Stockum. In de oorlogsjaren verkocht hij daar onder meer Jan Camperts De achttien doden onder de toonbank. Toen De Bezige Bij in 1945 legaal werd en een financiële deskundige nodig had, viel de keus al snel op hem. “Ik vraag me tot vandaag de dag af waarom ze zo snel met mij in zee zijn gegaan”, schreef hij in 1988 in zijn memoires Een vak vol boeken. Herinneringen aan veertig jaar leven in en om de uitgeverij. Maar het antwoord op die vraag was betrekkelijk eenvoudig: Schouten was de enige uit de omgeving van Lubberhuizen die een uitgeef- èn een boekhouddiploma had. Bij zijn afscheid van De Bezige Bij verscheen het eerste van oorsprong Nederlands Gouden Boekje: Wim is Weg.